Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    ribbedebie

    Dit is slechts 1 definitie voor "ribbedebie." Bekijk alle definities.

    ribbedebie
    (bw.)

    weg, verdwenen, ook ‘ribbedie’

    ribbedebie zijn:
    - mensen: zich snel uit de voeten maken of gewoon aankondigen dat men weg gaat
    - voorwerpen: ze zijn dan spoorloos verdwenen of men vindt ze niet in eerste instantie

    < mogelijk uit Bargoens ‘rip’ + “de bie = (de) weg”): zie bie, de ~ jallen. Rip betekende vroeger weg, vertrokken, verdwenen, gevlucht, gestolen.
    < volgens J.L. Pauwels zou het een verbastering zijn van het Frans ‘à bride abattue’: met losse teugel

    zie ook piepedada, pist, de ~ in zijn

    Als je begint over betalen, is hij ribbedebie.

    Ben ribbedebie, salodder en tot morgen allemaal.

    Mijn sleutels zijn ribbedebie. Waar heb ik die weer gelegd?

    Volgende week zijn wij ribbedebie, op vakantie!

    14 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door enigma en laatst gewijzigd door de Bon (08 apr 2019 17:46)
    Dit woord was woord van de dag op 31 okt 2009

    Thumbs_up
    432

    Reacties

    In Limburgse Kempen, Haspengouw, Maaskant enz. heel bekend.

    Toegevoegd door petrik op 19 mrt 2010 12:38

    Ik zou het ook gebruiken in de uitdrukking “als de ribbedebie”, nl “als de wiedeweerga”

    Toegevoegd door Diederik op 30 mei 2012 18:40

    ‘Als de ribbedebie’??? Nooit gehoord, laat staan gebruikt. Dat klopt toch niet? Als den bliksem wel: ik ben als den bliksem ribbedebie.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 30 mei 2012 21:00

    Google vindt het wel; dus ’t is geen puur verzinsel van mijn eigen ;)

    Een paar voorbeelden:
    (allemaal uit Vlaanderen)
    “Even een snelle hygiënische stop in de badkamer uitvoeren en dan als de ribbedebie naar het restaurant om te ontbijten.”
    “Ik wil dan ook even reclame maken voor onze vereniging dus surf allemaal als de ribbedebie naar…”
    “laat het mij dan als de ribbedebie weten, zodat ik…”

    exact zoals ik het zelf ook zou gebruiken eigenlijk.

    Toegevoegd door Diederik op 02 jun 2012 22:32

    Ik leer hier elken dag iets bij se.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 03 jun 2012 11:01

    Volgens mij wel gans Vlaanderen:

    info: www.reibbedebie.be:
    Nederlands bijwoord, alleen in Vlaanderen gebruikt, van het Franse ‘à bride(s) abattue(s)’, met gevierde teugel(s). Synoniem van foetsie, fluks ervandoor, spoorslags weg, schampavie.

    Merho gebruikte het als eigennaam voor de gevangenis in de stripreeks De Kiekeboes:
    - Album 85: ‘Bijgevolg krijgt Kiekeboe de vraag om het eten in de Ribbedebie-gevangenis te inspecteren.’
    - Album 65: ‘Dédé la Canaille, de grootste vijand van Marcel Kiekeboe, is opnieuw ontsnapt uit de Ribbedebie-gevangenis,…’
    - Album 75: ‘Dédé la Canaille, ontsnapt uit de Ribbedebie-gevangenis.’

    De vaste inkter van de Willy Vandersteen studio’s maakte voor het Suske en Wiske weekblad een aantal afleveringen van de strip Ribbedebie over een tovenaarsleerling.

    Algemeen:
    Definition of Ribbedebie: Word of Flemish origin meaning lost and no longer in one’s possession.

    Toegevoegd door fansy op 03 jun 2012 12:59

    Diederik, ‘als de ribbedebie’ heb ik niet kunnen vinden op google. Heb jij een link voor meer info?

    Toegevoegd door fansy op 03 jun 2012 13:03

    Ik vind wel 8 googlementen voor “als de ribbedebie”, waaronder 2 van het VW. voorbeeld: de tweede post op dit forum:
    http://noxa.net/forum/80060/5/_Kazou_reclame_stunt_Kazou_geeft_goesting

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 03 jun 2012 13:12

    Bedankt Georges.

    Toegevoegd door fansy op 03 jun 2012 13:18

    ribbedebie

    - ik probeerde ri(e)bbedebie weg te geraken maar die oude klasgenote had me gezien en ik kon er niet onderuit om haar verhaal, eerder gezaag, te aanhoren

    Toegevoegd door Kastanjeoog op 26 dec 2013 13:03

    Haha, die vermeende connectie met het Frans is toch wel bijzonder ver gezocht, mij dunkt – alsof ze veronderstelden dat het om iets Frans ging (ah ja, hoe kan het ook anders met die halve Franstaligen) en dan naarstig hebben gezocht naar iets dat er een héél klein beetje op geleek. Het Bargoens is op zich ook eerder onwaarschijnlijk (Bargoense → Limburgse expansie?), maar zowel de klanken als de betekenis zijn praktisch hetzelfde dus dat lijkt mij een goeie verklaring.

    Toegevoegd door nthn op 04 apr 2019 19:55

    Awel, ik vind die Franse herkomst ook met zijn haar getrokken, vooral omdat ‘à bride abattue’ toch niet dagelijks werd gebruikt door de Franstaligen.

    Ruud Hendrickx schrijft dat de etymologie te danken is aan J.L. Pauwels.
    Blijkbaar werd ze daarna klakkeloos aangenomen en overgenomen door andere woordenboekschrijvers.

    Uit het stukje van R. Hendrickx:

    “Maar niks, zelfs die gigant had nog nooit van ‘ribbedebie’ gehoord.

    Als iemand het moest weten, dan was het wel Dirk Geeraerts, een goede kennis en ex-collega van me en toevallig ook redacteur van het WNT en van de Grote Van Dale. En ja hoor, professor Geeraerts had het antwoord. Zijn voorganger, de eminente Leuvense hoogleraar J.L. Pauwels, heeft het ooit uitgezocht. ‘Ribbedebie’ zou een verbastering van de Franse uitdrukking ‘à bride abattue’ kunnen zijn. Letterlijk betekent die ‘met losse teugel’. Wie met losse teugel rijdt, rijdt in galop, gaat er in volle vaart vandoor. Iemand die ‘ribbedebie’ is, is er dus als de bliksem vandoor gegaan."

    https://vrttaal.net/nieuws/weg-ermee

    Toegevoegd door de Bon op 08 apr 2019 14:10

    rip

    Volgens de oude woordenboeken betekende rip niet alleen dood, recht in het putteke, maar weg, vertrokken, verdwenen, gestolen.

    De bie zijn of de bie steken betekent ook weg zijn. (bie, de ~ jallen)

    Ribbedebie zou dan gelijk zijn aan ‘wegweg’.

    WNT, rip: Weggenomen, weg.
    Zoekt ge uwe pen? Die is rip, Claes, (1902).

    Cornelissen-Vervliet (Kempen) RIPS, RIP, bw. – Weg, vertrokken, verdwenen, gevlucht. Ik meende mijne’ vogel gaan te voeieren, maar hij was rips. Ze’ geld is rips. Den dief is rip. Het w. behoort ook tot het Bargoensch. volgens Teirlinck.

    Rutten, Haspengouw:
    RIP, tus. dat een haast uitdrukt. Rip! en hij was weg. RIP bijv., vrk. in : Rip zijn, heimelijk gestolen. Mijn pennemes is rip.

    Toegevoegd door de Bon op 08 apr 2019 14:31

    Zeg maar wacht eens, als dat ooit een betekenis van ‘rip’ is geweest, dan is die betekenis zelfs nooit verdwenen. Bijvoorbeeld: “Hij heeft mijn portefeuille geript” = “Hij heeft mijn portefeuille gepikt”, of “Hij heeft mij geript” = “Hij heeft mij bestolen”.

    Ik weet niet of het in Antwerpen gekend is (ik kan het mij enkel voorstellen met een doffe i), maar in West- en Oost-Vlaanderen wordt het zeker gebruikt. Volgens de zoekresultaten voor “heeft mijn … geript” en “ben geript” lijkt het wel ook in Nederland gebruikt te worden, dus is het niet typisch Vlaams.

    Ik dacht altijd dat dat ooit eens vanuit het Engels was overgewaaid (zeker in uitdrukkingen waarin het ‘afgeript’ ipv ‘geript’ is en het meer de betekenis van ‘afzetten’ heeft), maar dat zou dus (ook) wel eens inheems kunnen zijn.

    Nog eventjes heel kort verdergezocht naar de mogelijke etymologie, en de Protogermaanse werkwoorden ∗ruppōną en ∗raupijaną zouden iets in de stijl van ‘afscheuren’ betekend hebben (vanuit het Proto-Indo-Europees ∗Hrewp-, dat op ‘breken’ of ‘scheuren’ zou slaan). Natuurlijk kunt ge met al die verklaringen die naar eeuwenoude wortels terugverwijzen uiteindelijk wel eender wat verklaren, maar het is toch interessant.

    Toegevoegd door nthn op 09 apr 2019 11:48

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.