Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Belgisch-Nederlands

    Dit is slechts 1 definitie voor "Belgisch-Nederlands." Bekijk alle definities.

    Belgisch-Nederlands
    (referentie)

    het Nederlands zoals in België gebruikt

    De betekenis hangt af van de gebruiker/bron:

    Van Dale gebruikt het als label om iets als standaardtaal in België te kwalificeren, gaande van ‘niet algemeen’ tot ‘algemeen’. Daarnaast gebruikt Van Dale soms ook de label in België. Het onderscheid tussen deze labels is niet altijd duidelijk en vermoedelijk historisch. De label gewestelijk kan soms ook op Vlaamse toepassingen wijzen, maar is er geen garantie voor. Vanaf oktober 2015 gebruik VD de label BE

    In Vlaamse taalmilieus (bv. belned.wordpress.com/ , Vlaamsetaal.be of onderhavig VW) zal het eerder in de betekenis van Vlaams opgevat worden.

    Vergelijk ook DS2015

    Van Dale: voorbeeld bij ‘Nederlands’:
    ‘Bel­gisch-Ne­der­lands, Nederlands-Nederlands, Surinaams-Nederlands
    het Ne­der­lands zo­als dat in resp. Bel­gië, Ne­der­land, Su­ri­na­me ge­spro­ken wordt’

    De uitdrukking ‘al te voortvarend’ (voortvarend, al te ~) is volgens Van Dale algemeen Belgisch-Nederlands.

    Noemen voor heten wordt door velen als een taalfout beschouwd terwijl het voor mij Belgisch-Nederlands is om de eenvoudige reden dat het (ondertussen) in heel Vlaanderen (alle media, registers, milieus, …) gebruikt en/of begrepen wordt. Hoe noemt zoiets? Taalverloedering of taalverrijking? Taalvooruitgang voor mij.

    24 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (31 jul 2016 12:21)

    Thumbs_up
    191

    Reacties

    Het verschil

    Wat is het verschil tussen Vlaams en Belgisch-Nederlands.
    Het is soms flinterdun, maar:

    De Bouck voert pur sang vlaamse woorden in.
    LeGrognard: Belgische- en Zuid-Nederlandse.

    Toegevoegd door LeGrognard op 22 dec 2012 14:50

    Misschien zo:

    Belgisch-Nederlands (terminologie van Van Dale, Belg.-Ned.: referentiebestand INL) = standaardtaal in België (terminologie Taalunie, vrt taalnet) (belangrijk: een taalgrens die samenvalt met een landsgrens) Kortom: het ‘goedgekeurd’ Nederlands in België/Vlaanderen.

    Zuid-Nederlands: taalgebruik in Zuid-Nederland en VL (of delen ervan) (Merkwaardig is dat bv. belned dit laat samenvallen: red het Belgisch-Nederlands, red het Zuid-Nederlands. Volgens mij valt dat niet altijd samen, hoogstens soms.)

    Vlaams: De taal die in Vlaanderen gebruikt wordt. Inclusief het Belgisch-Nederlands, maar ook hetgeen niet per se als Standaardtaal in België beschouwd wordt. Theoretisch zoudt ge kunnen zeggen hetgeen de label ‘gans Vlaanderen’ in het VW krijgt (om onderscheid te maken met de dialecten). Maar gezien de wiki-omgeving en het ‘amateursniveau’ (van o.a. ondergetekende) is dit criterium in de praktijk absoluut niet sluitend.

    Dus het verschil tussen Belgisch-Nederlands en Vlaams is niet flinterdun, maar hemelsbreed. Wel is het zo dat (gulzig als we zijn) zowat alle Belgisch-Nederlands gekwalificeerde woorden graag in de verzameling Vlaams opnemen (soms zelfs ten onrechte). Maar omgekeerd krijgt een groot deel Vlaams geen goedkeuring (Belgisch-Nederlands of Standaardtaal in België) bij de taalautoriteiten.

    De Bouck voert veel schoon woorden in, maar niet allemaal ‘standaard Vlaams’ want sommige eerder dialect: bv. schoelint is dialect.

    LeGrognard: Limburgse dialectwoorden; hetgeen hij van deredactie plukt is meestal Belgisch-Nederlands of Vlaams

    Maar het feit dat we veel dialectwoorden in het VW hebben is niet erg. Het vaststellen van de regio is zoals gezegd een van de grootste betwistingen in het VW. Dat is ook heel moeilijk, zeker omdat dialect vaak op uitspraakvarianten (en spellingsvarianten) betrekking heeft. Maar niettemin is het VW een goudmijn voor taaldeskundigen om te inventariseren en te onderzoeken wat er met taal aan de hand is.

    Diegenen die twijfelen aan het nut van het werk hier: er zijn academici die het VW als bron gebruiken:

    http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/786/714/RUG01-001786714_2012_0001_AC.pdf

    51:
    Bronnen:
    PRISMA HANDWOORDENBOEK NEDERLANDS.35edruk,door prof.dr.A.A.Weijnen,drs.A.P.G.M.A.FicqHWeijnen.Uitgeverij Het Spectrum B.V., Utrecht,2002.
    http://taaladvies.net/
    http://taal.vrt.be/taaldatabanken_master/algemeen/home.shtml
    http://www.vlaamswoordenboek.be/definities/zoek

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 22 dec 2012 15:25

    Dan nog maar een schop tegen een open deur: nog al wat Zuid-Nederlandse woorden en uitdrukkingen uit nederlands Limburg, Brabant, Zuid Gelderland, Zeeuws-Vlaanderen zijn terug te vinden in het Belgisch-Nederlands. Andersom is dat niet zo.

    Mijn persoonlijke veronderstelling is dat het West-Vlaams met zijn uitlopers naar frans en zeeuws Vlaanderen de oertaal van het vlaams en het nederlands moet zijn.

    Toegevoegd door LeGrognard op 22 dec 2012 17:29

    Het West-Vlaams het oer-Nederlands, dat zou kunnen. Maar het zou ook het Belgisch-Nederlands van de toekomst zijn. In Man over Woord ging het daar over:
    http://www.canvas.be/programmas/man-over-woord/server1-7bfd5690%3A13b664db193%3A-7f80

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 22 dec 2012 17:39

    Verwijzing naar VW.

    Dank aan Hanne Houbrix voor de verwijzing naar het Vlaams woordenboek in haar masterscriptie. Zo hoort het ook, al was het maar uit correctheid ten aanzien van de site. Door de bronvermelding kan de lezer ook zelf oordelen over de geloofwaardigheid van de bron.
    Dat is anders bij de gasten met hunne schone site wablief.eu. Daar is niks bronvermelding, geen reclammeke voor het VW, noppes. Ze kopiëren nochtans schaamteloos en klakkeloos een aantal van onze definities.
    De definitie van avaans, die nu in hun aanbieding staat, herkende ik direct ;)
    Dan ben ik gaan snollen. Hier volgt een kleine greep, zoals zij zeggen:
    poutrel
    marcelleke
    bhv
    smossen
    immobiliën
    vraag, in ~ stellen
    marcheren
    mispeuteren
    verbrodden
    verwittigen
    rondelleke

    Het zijn deugenieten ;)

    Toegevoegd door de Bon op 23 dec 2012 11:47

    Anne Provoost zoekt een nieuwe naam voor het Nederlands dat in België wordt gebezigd:
    http://taalschrift.org/editie/94/gezocht-andere-naam-voor-nederlands

    Toegevoegd door fansy op 16 jan 2013 20:47

    Ik heb daar een reactie gepost:
    ‘Van Dale gebruikt de term Belgisch-Nederlands om specifiek Vlaamse woordenschat te labelen. Maar het gaat breder dan woordenschat natuurlijk, het gaat over een heel idioom. Dan ligt Vlaams (taalgebruik in Vlaanderen) en Nederlands (taalgebruik in Nederland) voor de hand. Voor alle duidelijkheid: Martine Tanghe spreekt Vlaams, en Bart Peeters ook, en Peumans ook. Paul De Leeuw spreekt daarentegen Nederlands.’

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 16 jan 2013 21:15

    Er is niks mis mee met onze Vlaamse taal. Ik begrijp niet waarom AP en sommige commentatoren de naam Vlaams niet willen gebruiken. Ze is verstaanbaar door iedereen, het is een mooie taal en ze leeft…

    Toegevoegd door fansy op 16 jan 2013 21:41

    Een interessante studie over de label Belgisch-Nederlands van Van Dale:
    http://www.scriptiebank.be/scriptie/hoe-algemeen-van-dales-%E2%80%98belgisch-nederlands-niet-algemeen%E2%80%99-het-lexicografische-label-empiri

    Maar eigenlijk wisten we het al zeker? :)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 10 feb 2013 17:05

    Meer gedetailleerde resultaten van bovenvermeld onderzoek:

    http://users.telenet.be/VlekhoThesis/

    Daar kunt ge ook de enquete zelf bekijken. Het zijn allemaal Belgisch-Nederlandse woordjes, dus zeker de moeite om de lijst eens te overlopen. Maar opgepast, er zitten een paar valse strikwoorden in om de geloofwaardigheid van de antwoorden te controleren… Zo slim zijn ze wel :)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 10 feb 2013 17:22

    Hoeveel Nederlanders zullen weten wat Belgisch-Nederlands inhoudt, en wat Waals-Frans?

    Toegevoegd door LeGrognard op 10 feb 2013 20:44

    Jamaar, de doorsnee Vlaming weet dat ook niet. Of wist dat niet. Tot voor kort was er in de hoofden van de mensen maar één Nederlands, het SN. Hetgeen ze op school aanleerden. Eigenlijk moesten ze op school vooral afleren, want al hetgeen ze van hun moeder – moedertaal – thuis geleerd hadden was zogezegd niet goed.
    Pas de laatste jaren begint er in Vlaanderen het besef te komen dat we een eigen Vlaams idioom hebben. En dat het de dialecten overstijgt. Maar toch blijft het allemaal gevoelig liggen, want telkens als het onderwerp in de media komt barsten de discussies los…

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 11 feb 2013 08:22

    De discussie over ht Belgisch-Nederlands is niet nieuw natuurlijk. Inteessant artikel met al even interessante reacties uit 2007. O.a.Anthony Liekens mengt zich in de debatten en kondigt de oprichtng van het Vlaams Woordenboek aan:

    http://taalschrift.org/discussie/001516.html

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 12 feb 2013 18:06

    Oorsprong Belgisch is Keltisch-Germaans

    Buiten de 6 bekende Keltische talen (vanaf 400 AD: Bretons, Cornish, Welsh, Iers, Gaelic, Manx), sprak men in onze contreien een 7de taal: het Belgisch.
    Deze talen noemt men samen het Keltisch dat behoort tot de Westelijke talen van de Indo-Europese talenfamilie.
    Veel werd er door hen niet opgeschreven behalve in Ierland en West Engeland kende men een schrift nl. het Oghamalfabet.

    Hoewel het “Nederlands” vrijwel geheel op het Germaans is terug te voeren zijn er nog wel een paar Keltische woorden in aan te treffen, bijvoorbeeld:

    ambt, ambacht, kar en gijzel- en eed. Ook de namen van metalen zoals ijzer en lood zijn waarschijnlijk op de Kelten (die als smeden beroemd waren) terug te voeren. Ook duin, lei(steen), bok, eed, erf(genaam), kade, klok en vrij. Een budget was oorspronkelijk een ‘zak’. Plaatsnamen op -ik, -rijk (Doornik, Kortrijk, Kamerijk) komen van Keltisch -acum en hetzelfde geldt voor -dunum als in Loosduinen of Lugdunum (Fort van Lugh). Menhir is “steen (men) lang (hir)”. Ook woorden als “broek” (De Romeinen spraken spottend over Gallia bracata), Mouton en Ardennen zijn ook van Keltische origine. Via het Frans kwamen ook woorden als baret, bek, broche, bruusk, changeren, crème, graveel, lans, mijn (als ertsader), saai, tronie (allen uit het Gallisch). Uit het Bretoens erfden we woorden als: bijou, dolmen (letterlijk “tafelsteen”), harnas, menhir. Uit het Schots Gaelisch komen woorden als clan, cairn (steenstapel), plaid, slogan (letterlijk: “oorlogskreet”). Uit het Iers: brogue (schoentype), whiskey, uit het Welsh: corgi “dwerghond”, cromlech “kromme steen”, flanel, pinquin “witkop”.

    Volgens betrouwbare bronnen zou in de Lage Landen noch Keltisch, noch Germaans zijn gesproken, maar een taal daartussenin: “Belgisch” (Vlaams). Er zou ook een aristocratie vanuit Duitsland zijn geleverd, wat tot een zekere Germanisering leidde.
    Die invloed is heel goed te horen in Nederland en in Limburg.
    Zie ook reactie bij tussentaal

    Bron: http://www.denachtuil.eu/kelten.htm

    Toegevoegd door fansy op 25 feb 2013 02:23

    http://taalschrift.org/reportage/000458.html

    Toegevoegd door fansy op 04 aug 2013 13:55

    labels VD

    Er is al veel gezegd over de ‘labels’ in VD. Maar nu heb ik er toch eentje tegen gekomen die ik nog niet eerder gezien had: Bij ‘roulatie’ (bv. een film in roulatie brengen) staat er quasi-Frans. Dat het uit het Frans kromt zal wel zijn, maar quasi-Frans? Dan zijn er wel duizenden woorden quasi-Frans of quasi-Engels. Ik geraak er meer en meer van overtuigd dat ze bij VD het zelf niet zo goed weten welke etiketten ze waar en wanneer gebruiken. Ik zou nog altijd eens een goeie uitleg willen lezen over het verschil tussen de label ‘in België’ en ‘Belgisch-Nederlands’.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 17 aug 2013 11:34

    Waarschijnlijk doordat wij een andere betekenis geven aan quasi. Bij quasi – zet vd:
    1. (weinig gebruikt) als eerste lid in samengestelde zn. ter aanduiding dat het in het tweede lid genoemde slechts in schijn, slechts naar de vorm is

    Roulatie zal wel ergens uit het Franse rouler komen, maar niet rechtstreeks uit een Frans woord (bv. roulation bestaat niet).

    Volgens mij is ‘in België’ en ‘Belgisch-Nederlands’ kif-kif. Misschien heeft Belgisch-Nederlands een beetje een negatieve connotatie gekregen en vinden ze ‘in België’ neutraler.

    Jaren geleden stond in Franse woordenboeken bij een Belgisch-Frans woord ‘belgicisme’, dat hebben die ook veranderd in ‘en Belgique’.

    Toegevoegd door de Bon op 17 aug 2013 13:51

    Ik denk dat ‘Belgisch-Nederlands’ recenter door Van Dale gebruikt wordt dan ‘in België’.
    Vroeger dacht ik dat er een logica achter zat, dat ‘in België’ voor woorden of begrippen was die enkel of specifiek in België van toepassing zijn. Bv. alarmbelprocedure: (in België). Dat is dus SN, want als ze er in NL over willen spreken zullen ze dat woord ook moeten gebruiken, alleen is het gebonden aan een Belgische situatie. Zo is ‘schepen’ in België. ‘Wethouder’ zou zo ‘in Ned.’ moeten zijn, maar dat schrijven ze er niet bij natuurlijk, dat is evident (NL is normaal, BE of VL is uitzondering). In ieder gavl schepen en wethouder zijn geen echte synoniemen, hoogstens analogon. Belgisch-Nederlands is dan eerder taalspecifiek: ‘pudding’ (Belg-Ned) voor ‘vla’ NL-Ned.
    Ik dacht dus dat het zo in elkaar zat, want het klopt al lang niet meer.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 17 aug 2013 15:19

    Inderdaad, ‘in België’ bestaat langer.
    Ik heb hier een oude Van Dale gevonden en bij croque-monsieur staat (in België).

    Toegevoegd door de Bon op 17 aug 2013 17:30

    Hoera, mijn nieuwe MS-Word kent Belgisch-Nederlands!
    Het woordje ‘historiek’ werd blauw onderlijnd. Door er met de rechtermuisknop op te drukken kwam er ‘Belgisch-Nederlands, geen suggestie’. Blauw betekent: waarschijnlijk niet echt fout, maar het kan beter. (Bv. een spatie te veel wordt blauw onderlijnd.)
    En daar ben ik het niet mee eens, temeer dat Nederlands-Nederlands zoals ‘doeg’ niet onderlijnd wordt.
    Ik zal maar een brief aan Bill Gates schrijven zeker? (Of zou die al e-mail hebben?)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 06 nov 2013 09:10

    voortvarend

    voortvarend staat bin het groene boekje en ook in de VD

    voort·va·rend (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord) 1met ijver, met spoed: voortvarend te werk gaan

    Toegevoegd door Flipper op 06 nov 2013 16:54

    Van Dale is een woordenboek Nederlands zeggen ze. Wat te denken van de betekenis 1 bij currysaus:
    1. (Nederlands) curryketchup

    Ze bedoelen waarschijnlijk dat curryketchup Noord-Nederlands is? Geef toe de label ‘Nederlands’ in een woordenboek Nederlands wel heel verwarrend is. Langs de andere kant ben ik wel te vinden over de label. Op voorwaarde dat de titel van het woordenboek Groot Woordenboek van De Nederlandse en Vlaamse taal wordt. Dan wordt het labelen eenvoudiger: gemeenschappelijke woorden moeten niet gelabeld worden; typisch Nederlandse woorden zijn ‘Nederlands’ en typisch Vlaamse woorden zijn ‘Vlaams’.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 22 feb 2014 19:24

    Van Dale, woordenboek der Nederlandse en Vlaamse taal.
    Nog even geduld…

    Toegevoegd door LeGrognard op 23 feb 2014 11:54

    Ze schuiven op…

    http://www.demorgen.be/opinie/de-nieuwe-van-dale-niet-langer-versteend-a2478860/

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 06 okt 2015 06:22

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.