Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    zij, zijt

    Dit is slechts 1 definitie voor "zij, zijt." Bekijk alle definities.

    zij, zijt
    (zijn: gebiedende wijs)

    SN: wees
    zie grammatica: gebiedende wijs

    taaladvies.net: ‘In België en in westelijk Noord-Brabant wordt soms ook wel zij gebruikt (zij stil). Ook die vorm is geen standaardtaal.’

    uitspraakvariant: zèd, zè, zoals zèn staat voor zijn

    Zijt nu eens stil, ik kan niks verstaan van wat er op de tv gezegd wordt.

    Zijt daar maar zeker van! Zèd daar maar zeker van!
    Zij maar zeker! Zè maar zeker!

    10 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door fansy (08 feb 2017 01:28)

    Thumbs_up
    197

    Reacties

    Ik vraag mijn eigen af hoeveel VL er in de spreektaal ‘wees’ als gebiedende wijs gebruiken?
    Zijn er regio’s waar dat dat de gewoonte is?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 16 jul 2013 21:08

    Limburg: zeet.

    Toegevoegd door LeGrognard op 16 jul 2013 21:08

    ‘t Moet vroeger misschien toch wel bestaan hebben, want we kennen het van het ’Wees gegroet Maria’. En omdat de protestantse .NL het zo niet hebben op Maria, is het misschien een VL vertaling? Zit er een pastoor in de zaal?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 16 jul 2013 21:38

    En ik wist ook niet dat het weesgegroet in NL een andere tekst had:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Weesgegroet

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 16 jul 2013 21:43

    Ik heb het vermoeden dat het een typisch voorbeeld is van een SN-vorm (wees!) die in Vlaanderen in de spreektaal nauwelijks gebruikt wordt, m.a.w. waar we ons taalonderdanig aan de N-NL standaard conformeren. En wat meer is, de algemene VL vorm wordt als niet-standaardtaal afgedaan.
    Dat ‘wees!’ in de schrijftaal wel gebruikt wordt, illustreert de discrepantie tussen spreek- en schrijftaal voor de VL.
    Komaan taalmannen, zijt nu eens serieus!

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 18 jul 2013 14:32

    wezen/zijn - ben/zijt

    taaladvies.net:
    http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/912/
    http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/100

    Kempen:
    Zed na is stil man, ge zwegt gen 5 minuten!
    Dat zal na wel is waar wezen da kik stil gon zen..
    Hie se!

    Toegevoegd door fansy op 18 jul 2013 21:49

    weesgegroet > u weest gegroet

    WNT: http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M084773
    WEESTGEGROET —, znw. onz. (in Vl.-België ook m.), mv. -en. Veelal in den verkl. weesgegroetje. Koppeling van wees (imperatief van wezen of zijn) en gegroet. Eert. ook met den stam + t: weestgegroet.

    Toegevoegd door fansy op 18 jul 2013 22:24

    WNT:
    Zijn is als de jongere inf. reeds in het mnl. naast wezen sterk aanwezig. Vanuit het Z. dringt het woord door naar de holl. cultuurcentra, van waaruit het zich oostwaarts is gaan verbreiden. In de alg. t. geldt het als cultuurwoord, dat in de geschreven taal en de verzorgde gesproken taal de voorkeur geniet boven wezen (V. HAERINGEN, Gramarie 203-206 1962). Toch weet wezen zich ook in de alg. t. redelijk staande te houden. Het woord blijft tot in de 20ste e. behoorlijk vertegenwoordigd in de geschreven taal, het speelt tevens nog nadrukkelijk zijn rol in bep. verb., uitdr. en zegsw. en kan zelfs, zij het met eenige gemarkeerdheid, als element van den hoogeren st. benut worden.
    (http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M085836&lemmodern=wezen)

    Toegevoegd door fansy op 18 jul 2013 22:58

    Dat is interessant, fansy. Dat ‘zijn’ vanuit het zuiden naar het noorden opgeschoven is.
    En zijn zou toen vooral schrijftaal zijn (in NL waarschijnlijk). En nu is de situatie omgekeerd (voor de imperatief): wezen is voor ons schrijftaal vanuit het Noorden binnengewaaid.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 19 jul 2013 00:11

    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4603&lemmodern=zijn
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=VMNW&id=ID78532&lemmodern=zijn
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=51899&lemmodern=zijn
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M089102&lemmodern=zijn
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=MNW&id=72480&lemmodern=zijn

    Toegevoegd door fansy op 19 jul 2013 00:42

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.