Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    da

    Dit is slechts 1 definitie voor "da." Bekijk alle definities.

    da
    (voornaamwoord)

    de eind-t van het voornaamwoord “dat” vervalt in vrijwel alle Vlaamse dialecten

    analoog aan wa, me, nie/ni, goe zorgt de verdwenen t (eigenlijk een d) toch nog voor stemverlies van de eerstvolgende medeklinker (behalve b)

    zie ook volgende twee taalkaarten van Jan Stroop:
    http://www.janstroop.nl/wp-content/uploads/2015/07/datPAUZEkaart_4.jpg
    http://www.janstroop.nl/wp-content/uploads/2015/07/datVOCAALkaart_3.jpg

    zie ook watte, wadde, datte, dadde

    Da menneke heeft goe gewerkt.

    5 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door nthn (17 jun 2019 11:44)

    Thumbs_up
    274

    Reacties

    Of wordt een ‘d’ voor een klinker, een ‘h’, …

    Dad ebbe we weeral gat. (Dat hebben we weeral gehad)

    Dad is zeker da. (Dat is zeker dat)

    Da voor een (zachte) ‘g’ maakt van die g (soms) een ‘ch’ (van schat):
    Da ching goe. (Dat ging goed)
    Da cha ni. (Dat gaat niet)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 25 jan 2014 12:29

    assimilatie versus t-deletie

    Progressieve assimilatie na ‘dat’ zorgt in het Vlaams voor onstemming van stemhebbende medeklinkers. Ook al wordt de /t/ niet uitgesproken (t-deletie), toch blijft die assimilatie aan het werk. We zeggen dus dat de assimilatieregel in de Vlaamse fonotaxis sterker is dan de regel van de t-deletie.

    Hij doet veel. → Hij doet feel. → Hij doe feel.
    Hij moet zeggen → Hij moet seggen. → Hij moe seggen.

    De invoeging van /d/ in ‘dad ebben we ghad’ is een gevolg van het feit dat we niet graag twee beklemtoonde klinkers naeen hebben. /h/ is een zwakke medeklinker (wordt door sommigen ook als klinker beschouwd) en h-deletie is zeer algemeen. Ten gevolge van h-deletie ontstaan twee klinkers achtereen; dat wil het Vlaams vermijden: er is bij voorkeur steeds een afwisseling van een klinker en een medeklinker (het optimaliteitsprincipe). Zodoende wordt de /t/ van ‘dat’ hersteld onder de vorm van een invoeging van /d/, die waarschijnlijk regressief geassimileerd is door toedoen van de eerste /d/ van ‘da’.

    Toegevoegd door Rodomontade op 25 jan 2014 16:00

    Daddeddegegoegezé, Rodomon ;)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 26 jan 2014 13:29

    Toevoeging bij Georges en Rodomontade hun commentaren, in de delen van Oost-Vlaanderen dat niet Gent zijn, is het altijd da: “Da e(bbe)n we weeral gat”, “Da:adk anders gedaan”, enz. Het stemverlies van de volgende medeklinker blijft wel gelden, de eind-t/-d is dus altijd stil maar altijd aanwezig.

    Toegevoegd door nthn op 16 feb 2019 16:13

    En met Gent bedoel ik dus Aalst.

    Toegevoegd door nthn op 16 feb 2019 21:56

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.