Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    noppes

    Dit is slechts 1 definitie voor "noppes." Bekijk alle definities.

    noppes
    (bijw.)

    niets

    Ik heb daar een hoop geld ingestoken, en weet ge wat ik daar aan overgehouden heb? Noppes, niks, nougabollen!

    12 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Marcus (14 feb 2014 22:42)

    Thumbs_up
    159

    Reacties

    Wat een Hollandse woorden allemaal.
    Bravo!

    Toegevoegd door koarebleumke op 14 feb 2014 23:05

    Owla, niet te rap, koarebleumke. Het is niet altijd wat het lijkt. Noppes staat inderdaad in VD en het woord zelf komt in NL veel meer voor dan in VL. Maar uit VD leren we o.a. dat er typische NL toepassingen zijn:
    1.(Bargoens) niets
    vormvariant: nop
    •voor noppes
    •ik sta hier niet voor nop!
    ik wil er iets voor terug krijgen e.d.
    •(volkstaal) noppie de nop
    helemaal niks
    ▼2.mis
    •noppes hoor!

    De meeste varianten en betekenis 2 zijn typisch NL. Zo kennen/gebruiken wij dat in VL niet. Dus waarom zou het omgekeerde niet kunnen: dat we in VL noppes op onze eigen manier toepassen.

    Soms brengt google wel eens iets aan het licht:
    ‘het is noppes’ .BE (>3700) ; .NL (55)
    ‘het zal noppes zijn’ .BE (371) ; .NL (5)
    ‘het was noppes’ .BE (>2.800) ; .NL (39)

    Dus ‘noppes zijn’ is blijkbaar toch vrij VL.

    Waarmee ik niet gezegd wil hebben dat noppes het VL woord van het jaar is, maar we moeten toch voorzichtig zijn in het afwijzen van woorden.

    Het is trouwens een heel interessante problematiek: heel veel SN woorden hebben in VL en NL verschillende toepassingen, nuances of zelfs betekenissen. Dat wordt door de taalmensen (zie voorbeeld VD hierboven) veel te weinig belicht.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 feb 2014 11:57

    Voor de volledigheid: de oorsprong van het Bargoense noppes ligt in Oost-Vlaanderen. Binnen Nederland geld/gold het als een Hollands (randstedelijk) woord. Hebben Antwerpenaren het meegebracht in de 17e eeuw?
    VW-gebruikers hebben nu een bos om in te wandelen. Of te verdwalen. Gelieve door te halen wat niet verlangd wordt ;)

    Noppes is in 1840 voor het eerst aangetroffen, in een Bargoense woordenlijst uit Zele in Oost-Vlaanderen, in de vorm noppe en met als betekenissen ‘niet’, ‘nee’. Het komt in die lijst onder meer voor in de zin: ‘Bol, bekte gei noppe?’, wat betekent: ‘Meester, eet gij niet?’

    Vervolgens vinden we het, in 1844, in de Algemeene Konst- en Letterbode, in een artikel over het Bargoens, in de verbinding voor noppis (‘voor niks’). In de gevangenis, schrijft de auteur, heeft hij het Bargoens voor niks leren kennen: ‘In de sjofele baies, waar wij voor noppis deze gewigtige taal hebben leeren knijzen’.

    De herkomst van noppes is onzeker, maar waarschijnlijk komt het van het Oudhoogduitse neowihts, dat ‘niets’ betekent. In een Bargoens woordenboek uit 1906, getiteld De Boeventaal, vinden we als min of meer vaste verbindingen noppes poen voor ‘geen geld’, noppes bekaan voor ‘niets bij me, niets op zak’ en noppes kotsen voor ‘niets zeggen’ (dat wil zeggen: niets zeggen in een verhoor door de recherche). Bij de schrijver Israël Querido vinden we in 1922 de uitdrukking van niks komt noppes. De Grote Van Dale vermeldt nog noppie de nop als ‘volkstaal’ voor ‘helemaal niks’, en noppes hoor voor ‘mis’.

    Bron: Woordhoek, Ewoud Sanders

    Toegevoegd door koarebleumke op 15 feb 2014 13:04

    Die metafoor van het VW-bos spreekt me wel aan. Het SN is een aangelegd park met verharde smalle padjes en overal borden: Verboden het bos te betreden, verboden het gras te betreden, verboden dit en verboden dat. Het Vlaams daarentegen is inderdaad meer een enigszins verwilderd bos. Maar als ge u wat laat verdwalen komt ge er een heel rijke biodiversiteit tegen. Ik heb al eens een analoge metafoor van de taaltuin gebruikt en de parallel getrokken tussen de taal en de tuin van Bartel Van Riet.

    Hoe dan ook, uw puik opzoekwerk brengt dan toch ook Vl roots van noppes aan het licht. En dat is vroeger ook al eens ter sprake gebracht: naast authentiek Vl woorden, inventariseren we hier ook woorden met een Vl oorsprong (zie bv. de vele wielertermen die nu ook SN zijn) of met een specifieke Vl toepassing (bv. federaal is een SN woord, maar heeft in VL een specifieke invulling) .

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 feb 2014 13:44

    Olifantje in het bos
    Laat je mamma toch niet los
    Anders raak je de weg nog kwijt
    En dan heb je straks nog spijt
    Olifantje in het bos
    Laat je mamma toch niet los

    Toegevoegd door koarebleumke op 15 feb 2014 14:09

    noppes

    ik heb het woord noppes gewoon thuis geleerd in een afgelegen dorp van de Antwerpse Kempen waar iedereen dialect sprak, hoe zou het dan “Hollands” kunnen zijn? Als ik koarebleumke zijn reactie lees merk ik onmiddellijk twee woorden op die ik ook uit mijn dialect ken: “poen” en “knijzen”, het laatste wel in een andere betekenis dan hierboven aangegeven. Bargoens was de taal van mensen die veel rondzwierven, geen wonder dus dat we het her en der terugvinden, zowel in “Holland” als in “Vlaanderen”, twee gebiedsaanduidingen die ook rammelen, maar alla…we moeten er mee voort.
    De metafoor van het VW-bos vind ik uitstekend Georges, maar ge vergeet nog de bos- en parkwachters te vermelden die u voortdurend vermanend toespreken. Wij noemden dat ten tijde van “Hier spreekt men Nederlands” de “Zeg niet Camion, maar Paraplu!” – mentaliteit. Volgens mij heeft die aanpak meer kwaad dan goed gedaan voor de promotie van de eenheidstaal.

    Toegevoegd door Marcus op 15 feb 2014 14:32

    Och, Marcus, zwijgt stil, ik fulmineer al een tijdje tegen de bos- en parkwachters van het SN op vlaamsetaal.be (http://www.vlaamsetaal.be/forum/draad/354)
    Mijn dokter heeft zelfs afgeraden ermee voort te doen ;)

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 feb 2014 19:37

    ‘Neowihts’, dat herinnert mij aan de legendarische professor De Grauwe, de enige mens in het land die Gotisch spreekt.
    Zijn favoriete fragment kwam uit de brief aan de Korinthiërs: „Jaþþe friaþwa ni habau, ni waihts ihm” (als ik de liefde niet heb, ben ik noppes).
    Dat ‘waihts’ is verwant met ‘wicht’. W kan gemakkelijk B worden, vandaar dus niobets > nioppes > noppes. (Ik gis maar, hoor.)

    Toegevoegd door Rodomontade op 16 feb 2014 00:45

    Luc De Grauwe leest Gotisch:

    http://www.youtube.com/watch?v=vI7ih2zLwDQ

    Toegevoegd door koarebleumke op 16 feb 2014 10:01

    Er lijkt verwantschap tussen noppes en nebbisj maar vooralsnog: geen harde bewijzen. Ook ik gis maar,

    Toegevoegd door koarebleumke op 16 feb 2014 10:28

    Noppes-nebbisj-neowihts

    Of er verwantschap tussen deze woorden is? Ja maar niet tusssen alle drie.
    Dirk Geinaert, lexicoloog te Leiden (INL) heeft het uitgezocht:

    Noppes lijkt inderdaad terug te gaan op oudhoogduits neowihts (zie b.v. http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=A011372&lemma=noppes en http://etymologiebank.nl/trefwoord/noppes) ; nebbisj lijkt een ander oorsprong te hebben (nl. jiddisch nebbisj, nebbich, waarschijnlijk uit een Slavische taal of uit Hebreeuws, vgl. nebuchim?), zie verder ook http://etymologiebank.nl/trefwoord/nebbisj.

    Dirk Geirnaert
    Lexicoloog / historisch taal- en letterkundige
    INL · Schatkamer van de Nederlandse Taal

    Toegevoegd door koarebleumke op 19 feb 2014 20:46

    niets, niks

    De Indo-Europese talen, ofte Indo-Germaanse talen, vormen een taalfamilie van meer dan 400 verwante talen.
    Het Nederlands behoort tot de Continentaal-West-Germaanse tak en de taal van de Slaven tot de Slavische tak. Beide talen vinden hun oorsprong bij de taal van de Kelten en de Germanen (2e millennium v.Chr.).
    In de Zuid-Westelijke Slavische taal betekent niets: ništa (uitspraak: nisjta); Sloveens: nič (uitspraak: nisj)
    In het Zuid-Oostelijke: нищо: ništo (uitspraak: nisjto)

    Noppes is niet te vertalen in een andere taal.

    Toegevoegd door fansy op 23 okt 2018 15:08

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.