Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    graaien

    Dit is slechts 1 definitie voor "graaien." Bekijk alle definities.

    graaien
    (ww. graaide, heeft gegraaid)

    raden

    zie ook graden, geraadsel, grojje, gruien

    Ik ben er zeker van dat ge het niet weet, maar ge moogt ene keer graaien.

    15 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door la_rog en laatst gewijzigd door fansy (15 mei 2015 07:31)

    Thumbs_up
    358

    Reacties

    Ah, ik wou geraden ook just toevoegen. ook raadsel heeft die g-, zie geraadsel

    Volgens het Woordenboek der Nederlandse taal komen “geraden” > graaien en “geraadsel” in ieder geval in heel het zuidnederlands voor en is dit de oorspronkelijke vorm (waar Holland het voorvoegsel ge verliest, zoals in gebuur → buur)

    Toegevoegd door Diederik op 04 nov 2009 23:03

    graaien

    Graaien>grijpen iets pakken —- (1617),vooral Noord-
    ndl; affectieve vorm van grabbel« we hebben» bijv.­­ï (trt)
    Ned , uk (az)©

    Toegevoegd door janwitloof op 02 dec 2010 15:39

    In Holland ook gebruikt als equivalent van ’zich verrijken, zakkenvullen. Graaicultuur.

    Toegevoegd door LeGrognard op 02 dec 2010 16:15

    Zou graaien—> raden aan de ene kant,
    en graaien—→grijpen, pakken eenzelfde etymologie hebben of verwant zijn? Of gaat het hier over een ander lemma?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 02 dec 2010 17:06

    Nee, graaien (raden) is gewoon geraden met wegval van de d zoals in draaien (draden, meervoud van draad) of braaien (braden). In het Noordnederlands is het voorvoegsel “ge” van geraden weggevallen.

    Graaien (pakken) heeft daar niks mee te maken

    Toegevoegd door Diederik op 02 dec 2010 19:53

    Voorvoegsel ge- weggeladen? om welke reden? Zijn er nog andere vb van dit verschijnsel?
    raden, ried (→ raadde), geraden. Voorvoegsel ge- doet dienst bij de vorming van het voltooid deelwoord. Ik zie geen reden voor het weglaten ervan en ken ook geen gelijkaardige gevallen in Nederland. De sprong van vd naar inf en tt lijkt mij vergezocht. Ik zou eerder zoeken naar een verklaring voor de toevoeging van ge- voor de stam van werkw.

    Toegevoegd door haloewie op 03 dec 2010 13:36

    bijvoorbeeld
    gebuur > buur
    gebuurte > buurt
    geraden > raden (alleen in de betekenis ‘deviner’; in de betekenis ‘conseiller’ altijd al “raden” geweest)
    geraadsel > raadsel
    gelukken > lukken
    gelijken > lijken
    (gebeuren > beuren; in Hollandse dialecten; maar niet tot in het ABN doorgedrongen)
    geraken > raken
    gemakkelijk > makkelijk

    Ook in voltooide deelwoorden is de ge- in veel dialecten afwezig, bijv. NoordHollands ‘hij is kommen’ ipv gekomen.

    Misschien hangt dit samen met oude Friese invloed in Holland, en vergelijk daarvoor ook de wegval in het Engels in VD.

    Toegevoegd door Diederik op 03 dec 2010 17:12

    gebeuren, hollands beuren
    geraken, hollands raken
    geraden, hollands raden
    gebuur, hollands buur(man)

    we hebben wrs nog een paar opgesomd in commentaren hier de laatsten tijd

    Toegevoegd door Grytolle op 03 dec 2010 17:14

    diederik was sneller en vollediger:D

    Toegevoegd door Grytolle op 03 dec 2010 17:15

    [geriekt]

    Ik had het onderwerp ook al bij geriekt aangekaart. Er zijn idd voorbeelden in de twee richtingen: soms wordt in het Vlaams de ge- toegevoegd, soms weggelaten. Ne serieuse grammaticale uitleg ontbreekt toch nog. Of is die er niet?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 03 dec 2010 17:32

    waar wordt er een weggelaten of toegevoegd in het Vlaams? en wanneer wordt er een toegevoegd in ’t Hollands?

    Toegevoegd door Grytolle op 03 dec 2010 17:40

    Nog eentje dat ermee te maken heeft, maar dat al werd toegevoegd door leander11 is gerieven en gerievig daarvan afgeleid. Het staat in vD net onder gerieken. Naast (ge)rieken staat ook (ge)luchten. Beiden zijn mij onbekend. Gerieven gebruik ik wel.

    Toegevoegd door haloewie op 03 dec 2010 21:16

    Ten overvloed: “grojje” ook niet onbekend in bepaalde delen van (Zuid-)Limburg: “de maos draaj kér grojje” (ge moogt drie keer raden) of in het raadseltje “lap op lap, noëd op noëd, de zies ’t op stroët ên de kons ’t nie grojje” (lap op lap, naad op naad, ge ziet het op straat en gij kunt het niet raden).

    Toegevoegd door petrik op 24 aug 2011 16:40

    Ich kan dien grosjelke nie oplosse, wilste strèk ouch nog is d’oplossing gaeve? :-D

    Toegevoegd door Diederik op 25 aug 2011 12:24

    gebeteren

    Nog eentje in het ge- rijtje: gebeteren lees ik bij Walschap.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 25 mrt 2012 09:07

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.