Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Omdat ik het Vlaams Woordenboek al enkele jaren niet meer kan onderhouden, wordt er gewerkt aan een nieuwe versie. Helpers zijn welkom in kanaal #vlaamswoordenboek op de Discord van Nerdland.

    lommerte

    Dit is slechts 1 definitie voor "lommerte." Bekijk alle definities.

    lommerte
    (de ~ (v.), geen mv.)

    lommer, beschaduwde plaats

    < Frans l’ombre = schaduw

    ook in het Waasland

    in West-Vlaanderen: schauwe, schauw(t)e

    Ik ga mij buiten in den hof wat in de lommerte zetten en een dutje doen.

    ”Heur eur hangt in de lommerte”, Joos (1900-1904) (gezegd van een koe met kleinen uier); Waasland

    ”Onder dezen boom is veul lommerte”, Cornelissen-Vervliet (1899); Antwerpse Kempen en Antwerpen

    13 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door aliekens en laatst gewijzigd door de Bon (06 feb 2021 16:44)
    Dit woord was woord van de dag op 10 jan 2008

    Thumbs_up
    381

    Reacties

    betekenis

    Kan het woord “schaduw” betekenen zonder dat het de “schaduw van boom of struik” is?

    Toegevoegd door Grytolle op 24 feb 2009 02:45

    WNT "lommer"

    — voorheen ook LOMBER, in ‘t Antw. ook LOMMERD —, znw., mv. -en (zeldzaam). Zoowel m., vr. en onz. gebruikt (zie behalve de aanhalingen, b.v. POTGIETER 1, 166 1844; POTGIETER 9, 22 1841; POTGIETER 10, 52 1874, waar het woord telkens met een ander geslacht voorkomt); in de gesproken taal van Z.-Nederl. is lommer meestal m. Mnl. lomre. Uit fr. l’ombre, waarvan het lidw., evenals b.v. bij Lodderein, in het Ndl. met het znw. vergroeid is.

    Toegevoegd door Grytolle op 24 feb 2009 02:46

    volges mij wel vooral in die betekenis, ofda t zo uitsluitend is weet ik ni

    Toegevoegd door Diederik op 24 feb 2009 16:37

    zou het danmisschien beter zijn om “lommer” als de enige vertaling te vermelden?

    Toegevoegd door Grytolle op 24 feb 2009 18:24

    Mijn buikgevoel zei me dat lommerte ook ruimer kan worden gebruikt dan in de betekenis van “schaduw van een boom of struik”. Even terugspoelend naar mijn kindertijd – toen ik het woord nog vaak actief hoorde – werd het wel enkel gebruikt in de context van “in de schaduw buiten”, zoals hierboven in de voorbeeldzin. Maar in de lommerte gaan zitten, kan volgens mij in eender welke schaduw zijn, die van een huis of een muurtje, dus niet enkel die van een boom of struik. Wel zou lommerte nooit gebruikt kunnen worden voor de schaduw van een persoon, of de schaduw van objecten binnenshuis. Het heeft dus een beperktere betekenis dan “schaduw” maar – naar mijn gevoel – een iets ruimere dan lommer.

    Soms is het nuttig om ook eens een kijkje te nemen hoe het woord tot in onze tijd is geraakt. Het Middelnederlands Woordenboek geeft ons echter geen uitsluitsel over de bovenstaande discussie, hierna even het volledige lemma.

    LOMRE, znw. vr. Lommer, schaduw. Van fra. l’ombre, dat tot één woord samensmolt. Vgl. fra. lierre uit hedera; lendemain van lat inde mane; Lille, uit L’isle, Mlat. Insulae. Kil. lombre, lommer, j. schaduwe, umbra; lommerhuysken, scena; lommerachtigh, opacus; lommeren, requiescere sub umbra; lommeringhe, umbraculum et aestiva; Hor. Belg. 72, 66: lomdere (l. lombere), aestiva. Plant. lomber oft lommer, schaduwe, ombre, ombrage. Vgl. Te Winkel, Gramm. Fig. 80. Vanwaar het onz. geslacht aan het woord eigen is geworden, is niet met zekerheid te zeggen. || Onder die lomre off schine (l. schime) van den boomen, Hofk. v. Dev. 10r.

    Het woord “lommerrijke” heeft in het MNW geen eigen lemma, maar komt wel voor binnen de context van deze zin “… gewijzigd tot eene beschaduwde of lommerrijke plek of wandelplaats.” Dit duidt volgens mij weer op de hierboven uitgelegde betekenis tussen “schaduw” en “lommer”.

    Toegevoegd door Yves Van Damme op 15 apr 2011 09:12

    De lommerte is alleszins uit de zon of uit het felle licht en ook zelfs uit de hitte. Lommerte heeft ook een bijsmaak van enige koelte of verkoeling. En dat kan zijn de lommerte van een boom, de lommerte van het terras achter het huis (bv. in de schaduw van het huis)of zelfs de lommerte van de woonkamer (bv. met afgelaten blaffeturen) op een warme zomerdag… Het is zeker niet syn. met schaduw. Op het snikhete strand onder een parasol zit ge nog niet per se in de lommerte. Het licht kan nog te fel zijn, de hitte te verzengend…

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 apr 2011 09:55

    Helemaal mee eens. Maar al met al heb ik het woord ‘lommerd’ als ‘tweedehands markt’ nog niet teruggevonden in België dat is vreemd!

    Toegevoegd door LeGrognard op 15 apr 2011 10:29

    De lommerd is dat niet het pandjeshuis?

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 apr 2011 10:49

    Ja dat docht ik ook…

    Van ‘lombard’ , gelijk de volksstam de Lombarden (de Langobarden, lange baarden) en de streek in Italië daarnaar vernoemd (Lombardije)

    Hoe zoude gijle dan ‘schaduw’ noemen van een persoon, indien mogelijk het AN-woord “schaduw” vermijdend?

    PS (ivm regio) Lommer, lommert en lommerte komen normaal gezien vooral in Brabant+Antwerpen(+Noord-Brabant) en ZuidLimburg voor, en de Franse Westhoek. West- en Oost-Vlaanderen hebben normaal afgeleiden uit ‘schaduw’ als “scha”, “schaai”, “schauw” enz.

    Knip en plakt deze link in uw browser:
    http://gtb.inl.nl/iWNTLINKS/DATADIR/paginazy.html?TNZN+Schaduw+117

    Toegevoegd door Diederik op 15 apr 2011 12:07

    LeGrognard, merci. Ik ben per ongeluk op de site beland toen ik dus wat informatie aan het zoeken was over het woord “lommerte”. :-)

    Georges, dank je voor de opmerkingen omtrent het gevoelsaspect bij het gebruik van lommerte. Ik denk dat je er knal op zit. Ik was aanvankelijk nog vergeten typen dat het vooral samen met het zonlicht wordt gebruikt. Je kan dus, denk ik, niet in de lommerte gaan zitten wanneer je lichtbron een kaars of heel warme open haard of kampvuur is. Of wel?

    Toegevoegd door Yves Van Damme op 15 apr 2011 15:32

    Dat is een heel goei voorbeeld, dat van die kaars. Bij kaarslicht, kampvuur of zelfs maanlicht kunt ge niet in de lommerte gaan zitten. ’t Moet inderdaad uit de zon zijn.

    Toegevoegd door Georges Grootjans op 15 apr 2011 19:42

    Lommer komt uit het Frans, maar dan van ombre; het lidwoord l’ werd erbij geleend, blijkbaar doordat het niet als apart lidwoord werd herkend, en zo werd l’ombre tot lommer. Hier trad dus l-annexatie op zodra het woord de Nederlandse woordenschat binnenkwam.

    Toegevoegd door fansy op 22 jul 2012 01:04

    schaduw

    in WVL spreekt men alleen van schaduw – in de schouwte-dialect
    lommerte lees je in een boek

    Toegevoegd door Kastanjeoog op 09 aug 2013 11:47

    Voeg een reactie toe

    Ingelogde gebruikers kunnen reacties aan deze definitie toevoegen.

    Log in

    Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

    Uw gebruikersnaam
    Uw geheime paswoord

    Developers gezocht!
    De code achter het Vlaams woordenboek heeft dringend een update nodig.
    Wil je deze website graag mee een nieuw leven geven? Ik zoek een team adoptieouders.
    Stuur me een e-mailtje als je wil helpen, merci!

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.