Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.
Altijd al gebeten door taal. Latijns-Griekse gedaan, op mijn zestiende bij een hereboer in Ophain mijn eerste Frans taalbad gekregen door in de grote vakantie (2 maand) mee te gaan oogsten: achter de pikmachine gelopen en schoven rechtgezet. 2 zomervakanties in Cormainville (F). Regentaat Moderne talen (F-E-D-N). 3jaar Congo. Dialecten zijn mijn violon d’Ingres (mijn stokpaardje)
Mijn ergernis is dan ook groot als ik in de media (VRT op kop) jaartallen en telwoorden hoor gebruiken op de Franse, Nederlandse of Amerikaanse manier voor samenstellingen met 1 t/m 12 zonder voegwoord “en”. Mijn moeder leerde mij ‘honderd én een’ en ‘tweeduizend én tien’ zeggen. Waarom zweert men deze manier van spreken af? Enkel uit opvalzucht? Omdat men de knieval maakt voor trends uit het buitenland? Komaan, zeg. Zingt zoals ge gebekt zijt.
Bekijk alle (2566) wijzigingen van deze gebruiker.
om het (meest, best, langst, …enz.)
ook in Antw., Leiestreek
Oemter rapst boven op de berg klimmen.
Avondvullende voorstelling waarbij elkeen, weliswaar voorbereid, iets te berde kan brengen: dans, muziek, voordracht, … Meestal georganiseerd door jeugdbewegingen, jeugdclubs, …
Haar allereerste publieke optreden was op een vrij podium van de scouts in Zichem, later is zij een professionele zangeres geworden.
gesp
vgl. ook wesp-weps, hesp-heps
Doe de geps van uw riem maar goed toe of uw broek zakt af.
oudere benaming voor vertegenwoordiger, handelsreiziger
ww. voyageren < Fr. voyager (reizen)
Als voyageur was hij altijd veel op de baan. Hij voyageerde toen voor een groot fabriek van tapis-plain.
Bekijk alle (889) reacties van deze gebruiker.
Ik kan me inbeelden dat er heel wat verschillen bestaan tussen de taal die in en buiten de stad gesproken wordt, om maar te zwijgen over de uitspraak. Zelfs binnen de stad is er een onderscheid te maken tussen de wijken voor fijn afgestemde oren. Maar ook voor zinsbouw en de woordenschat is er verschil tussen spreken en verstaan. Zo kan ‘nadat em gedaan had’ verkort worden tot ‘at em gedoan ot’ zonder na of ‘as em’ wat zoveel betekent als zo gauw als.
‘Na em gedaan had’ zit niet in mijn kronkels. Nu goed, het kan geen kwaad dat we deze verschillen vaststellen.
‘Voor em gedaan had’ heb ik al wel gehoord, maar ik zeg het zelf niet. Het is niet-mijn-stadsAntwerps, is correcter geformuleerd dan niet-Antwerps. Ik gebruik stelselmatig bij alle vgw ‘dat’ of een verkorting ervan. ‘at’ of ‘(d)a’. En de Antw. Kempen spreekt anders in Hèrtals, Hèst of Roavels, ni beter of niet slechter, gewoon anders.
Met na niet, met voor wel.
Ook in SN kan “Na hij dat gedaan had” niet. Wel “Voor hij dat gedaan had”.
Na is uitsluitend voorzetsel. Voor is vz. én vgw.
In ‘t stad zeggen ze ’noa dat em’ en ‘vuir dat em’. ‘Vuir em’ klinkt ook niet, is niet-Antwerps.
Em is zo zot… Da’s een ander paar mouwen. Ik zou dit enkel zeggen met nadruk, klemtoon, bv. in een tegenstelling of in een Eén-woord-zin. Zo wordt ook zùn en zolle (3 mv.) gebruikt, ëmmekes voor mann. en zuir voor het vr. enk. (zij). Niet in onbeklemtoonde vorm. Wie zèèt dà? Em.
Jeanneke, daar kund’op rekenen, maar em is zo zot als …
heb de indruk dat dit een weinig voorkomend verschijnsel is. We zouden meer voorbeelden moeten kunnen sprokkelen.
Bij geraden vgl ik met aangeraden (v.deelw.) ’t Is oe - (aan)geraden - geroaie van dit of dat te doen of te laten… (raad geven of krijgen)
Raken, afraken is m.i. vormelijker, stijver, Hollandser dan de combinatie met ge- die mij Vlaamser aanvoelt.
In vD staat [af(ge)raken (kan beter niet als samenst. beschouwd worden). geraken: ongemerkt in een zekere toestand komen; bij raken 2 verwijzingen naar geraken.
(één naar het koppelww. lek- bekend- kwijt-)
Bij groaie (raden = gissen) en de andere zou ik de herkomst niet weten. Ha groait eràchter. (Smout p.99 §120)
Groupe (roepen) en groape (rapen) zijn mij niet bekend.
Dat klopt. Nen Antwerpenaar kant elk voegwoord laten volgen door het eigenlijke voegwoord ‘dat’.
Dus ook in de vergelijking: als hij = assem + ww.
Hij is maar zo oud als (dat) em denkt. [te zijn / dat em is] Ik zèn grùtter as em. (Ik ben groter dan hij)
dus 1. na een voegwoord
2. bij inversie (als het onderwerp achter de persoonsvorm staat.
.. is em, hèèt em, wërt em, loept em, .. enz.
3. misschien zijn er nog andere gevallen ..
@ Grytolle:
Ja, er is een verschil tussen “veel te” /vol te./ en “te” alleen, en volgens mijn taalgevoel is ‘nen te dikken hond’ niet verwisselbaar met nen ten dikken hond. Als “veel te” voor dikken staat wel. In dit laatste geval zijn ze wel verwisselbaar en zijn beiden mogelijk.
Ne vol te dikken houngt én ne vol ten dikken houngt.
Ne vuilen dikkeren houngt zonder ‘te’ staan er twee adj. in het dialect en een bw. (hoeveelheid) + adj. in de standaardtaal. (een veel dikkere hond)
