Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Omdat ik het Vlaams Woordenboek al enkele jaren niet meer kan onderhouden, wordt er gewerkt aan een nieuwe versie. Helpers zijn welkom in kanaal #vlaamswoordenboek op de Discord van Nerdland.

    Vlaams woord van de dag

    Dagelijks kiezen we een woord van de dag, uit de vele plezante woorden die in dit Vlaams woordenboek terug te vinden zijn. Het Vlaams woord van de dag is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #1 12 april 2021: maturiteitsexamen

    maturiteitsexamen
    (het ~, ~ s o zst.nw.)

    Examen voor het behalen van het maturiteitsdiploma

    “De stijging van het studentenaantal wordt nog eens extra gestimuleerd door de Omnivalentiewet van 1964. Die schaft het klassieke humanioradiploma als toelatingsvoorwaarde af: ook wie handel of moderne studeerde en succesvol het maturiteitsexamen aflegt, kan zich inschrijven aan de universiteit.” (UGent Memorie)

    1 reactie(s)
    Toegevoegd door Marcus (22 feb 2014 14:40)

    Thumbs_up
    267

    #2 11 april 2021: confederalisme

    confederalisme
    (het ~, geen mv. onz. zelfst. nw.)

    AN: het voorstaan van een confederatie of statenbond

    momenteel (2014) in België: de betekenis en draagwijdte van het woord is zeer onduidelijk, voor sommigen is confederalisme gewoon een synoniem van federalisme, waarbij een zekere federale samenhang van de drie gemeenschappen blijft bestaan, voor anderen is het een omfloerste vorm voor separatisme.

    -"Daarentegen zal de oprichting van een evenwichtig en stabiel federaal of confederaal België beantwoorden aan de verzuchtingen van beide gemeenschappen. Elkeen zal op die manier op een efficiënte wijze voordeel halen uit de culturele en economische verschillen.”(Hendrik Vuye citeert Elio di Rupo in Knack, 140214)

    -‘Premier Di Rupo antwoordde vandaag een uur lang op vragen via Twitter. Van harde politieke vragen tot vragen over huisdieren, het kwam allemaal aan bod. Vooral de uithaal naar N-VA sprong in het oog. “Het confederalisme is de wachtkamer van het separatisme”, klonk het.’ (VTM 170414)

    -“Als men hier confederalisme invoert, IS dat gewoon separatisme. België bestaat dan enkel nog op papier.” www. student.leuven.be

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door de Bon (09 dec 2014 17:45)
    Dit woord was woord van de dag op 11 apr 2021

    Thumbs_up
    313

    #3 10 april 2021: bang hebben

    bang hebben
    (uitdrukking)

    bang zijn, schrik hebben

    ofwel contaminatie van beide
    Frans ‘avoir peur’

    Vandaag (9/2/11) een meisje op Man Bijt Hond dat bokst, maar haar moeder had bang dat ze haar neus zou breken.

    Ik heb bang om ’s nachts alleen op ’t straat te lopen.

    Ik heb geen bang van hem.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door nthn (10 apr 2021 21:49)
    Dit woord was woord van de dag op 10 apr 2021

    Thumbs_up
    307

    #4 09 april 2021: kadee

    kadee
    (de ~ (m.), ~s)

    kerel, vent, vooral spottend
    schertsfiguur, mooierd, ‘ook eentje’

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands, spreektaal

    vgl. ook cadet

    zie ook verzamellemma mensen

    Gij zijt nogal ne kadee. Uwe gsm ergens neergelegd en nu maar zoeken waar.

    > andere betekenissen van kadee

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door haloewie en laatst gewijzigd door nthn (20 jan 2020 10:41)
    Dit woord was woord van de dag op 09 apr 2021

    Thumbs_up
    418

    #5 08 april 2021: duvelke

    duvelke
    (het ~, ~s)

    een klein kacheltje dat veel warmte afgeeft; een klein, handig voorwerp dat “duivels” goed presteert

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: Klein gietijzeren kacheltje. In Zuid-Nederland (Cornelissen-Vervliet)

    Het duvelke brandde op halve kracht, maar toch was het na een half uur al lekker warm in de blokhut.

    > andere betekenis van duvelke

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door petrik en laatst gewijzigd door de Bon (02 jun 2020 12:28)
    Dit woord was woord van de dag op 08 apr 2021

    Thumbs_up
    415

    #6 07 april 2021: koterij

    koterij
    (verzamellemma)

    De Vlaming is, zacht uitgedrukt, erg gesteld op zijn koterij in de bouwkunde, maar even goed in de taalkunde. In dit lemma bewaren we een overzicht van een hele rist koten – ‘koterij’ is hiervan het collectief meervoud. In se is elke afgesloten ruimte kleiner dan een volwaardige woonst een kot (hoewel het woord ‘kot’ ook als koosnaam voor een huis kan aangewend worden), waardoor er constant nieuwe samenstellingen kunnen ontstaan. Naast deze samenstellingen bestaan er ook ettelijke typische uitdrukkingen die rond een of ander ‘kot’ draaien.

    Samenstellingen:

    apenkot
    ballenkot
    bergkot
    bergingskot
    bezemkot
    buskotje
    digikot
    doempkot
    drugskot
    druppelkot
    duivenkot
    fietsenkot
    frietkot
    fritkot
    hennekot
    hoerenkot
    hondenkot
    houtkot
    hullekot
    jeneverkot
    kattenkot
    kiekenkot
    koffiekot
    kolenkot
    koolkot
    kotgenoot
    kruipkot
    opkotplicht
    pandoerenkot
    paskot
    platen kot
    rattekot
    rokerskot
    rommelkot
    smoorkot
    smurfenkot
    stampkot
    stemkotje
    studentenkot
    telefoonkot
    tuinkot
    vogelkot
    vogelkotje
    waskot
    wc-kot
    werkkot
    wietkot
    zottekot
    zuipkot
    zwienekot
    zwijnenkot

    Studentenjargon:
    boerenkot
    kotstudent
    kotbaas, kotmadam, kotvader
    kotbaasbedrijf
    kotbedrijf
    kotencomplex
    kotfuif
    kotprijs
    kotreglement
    kotleven
    koteten en daarmee ook kotkilo’s
    kotlabel
    kotbelasting, kottaks
    kotspotting
    luxekot
    sportkot

    Uitdrukkingen:
    blijf in uw kot
    dansen, mijn kot staat te ~
    kot, eerst een ~ en dan een varken
    kot, het ~ afbreken
    kot, het ~ in brand steken
    kot, het ~ is te klein
    kot, het ~ voor zich (alleen) hebben
    kot, het ~ vrij hebben
    kot houden
    kot, iemand uit zijn ~ lokken
    kot, in zijn ~ blijven
    kot, op ~ gaan
    kot, op ~ zitten
    kot, uit z’n ~ komen

    Regionaal beperktere uitdrukkingen:
    Kotegem
    kot, daar hebt ge het ~
    kot, iemand naar zijn ~ rijden
    kot, er zijn ~ in hebben
    sterven op het kot
    kotje, in een ~ zitten
    vogelkotje, tegen het ~ gelopen

    afgeleiden:
    krotbaas
    krotspotting

    zie ook kot, -erij

    zie ook schrijf- en uitspraakvariant koterie

    > andere betekenissen van koterij

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door nthn en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (07 apr 2021 18:33)
    Dit woord was woord van de dag op 07 apr 2021

    Thumbs_up
    87

    #7 06 april 2021: weerbots, van de ~

    weerbots, van de ~
    (uitdrukking)

    van de weeromstuit

    ook wel eens ‘van de weerombots’: contaminatie van de weerbots, ven de weeromstuit, zie voorbeelden

    zie ook weerbots

    Zijn vrouw is ’t afgebold en van de weerbots is em in ’t klooster gegaan.

    Ik las daarnet de post van Patricia toen ze hem naar de mailinglijst van Gentblogt stuurde (aha! in exclusiviteit gelezen, dus!), en ik heb dat van de weerombots aangegrepen om ook een afspraak te maken bij de kapper. (blog.zog.org)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (04 apr 2021 11:59)
    Dit woord was woord van de dag op 06 apr 2021

    Thumbs_up
    297

    #8 05 april 2021: welvaartsenveloppe

    welvaartsenveloppe
    (de ~, ~pen m. zelfst. nw.)

    een enveloppe voor de welvaartsaanpassing van uitkeringen van de sociale zekerheid van de zelfstandigen en werknemers

    De financiele begrippenlijst: BE: een structueel mechanisme dat de loondrempels en de sociale uitkeringen bindt aan de welvaart.

    De Wever benadrukt tegelijkertijd de noodzaak van sociale correcties. Hij noemt als voorbeeld de 100 procent van de welvaartsenveloppe die de regering nu toekent.
    (DS 051214)

    En opnieuw: de indexsprong gomt de inspanningen van de welvaartseveloppe gewoon weg. (visie/CM)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door fansy (29 jan 2017 23:09)
    Dit woord was woord van de dag op 05 apr 2021

    Thumbs_up
    233

    #9 04 april 2021: bedrijvig

    bedrijvig
    (bw.)

    Typisch Vlaams: bezig, actief, werkzaam: Belgisch-Nederlandse Standaardtaal; Gangbaarheid: 6; Vlaamsheid: 3; De Nederlands-Nederlandse bijbetekenis ‘druk, druk, druk’ ontbreekt in België. Iemand die rustig zijn werk doet, kan in België ook ‘bedrijvig’ worden genoemd.

    Inbrekers bedrijvig in Pajottenland (Herne) – De Standaard

    Voor onze klant te Niel, een familiale onderneming bedrijvig in de vervaardiging van betonproducten, zijn wij op zoek naar polyvalente operatoren (vdab.be)

    Hij was werkzaam in de firma Eternit als handelscorrespondent en sinds 1962 bedrijvig in de politiek. (blog.seniorennet.be)

    Groep CMW, bedrijvig in de sociale dienstverlening, wijzigt per 1 januari 2001 zijn benaming in Arenberg Dienstengroep. (dvo.be)

    1 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (15 feb 2021 05:45)
    Dit woord was woord van de dag op 04 apr 2021

    Thumbs_up
    16

    #10 03 april 2021: caractériel

    caractériel
    (zn. m.; ~s)

    iemand met een principiële, koppige, hardleerse persoonlijkheid; persoon die door zijn karakter altijd min of meer in conflict ligt met iedereen, die geen harmonieuze relatie kan hebben met zijn omgeving

    “Als je een beetje rechtlijnigheid aan de dag legt, word je al snel omschreven als een ‘caractériel’. (opinie.deredactie.be)

    Wie daar tegen is is een caractériel, een eedbreker, een onbetrouwbare onderhandelingsparter. (inflandersfiels.eu)

    “De partijtop weet nu dat hij niet meer door ‘caractériels’ zal worden gegijzeld”, besloot De Standaard. (demorgen.be)

    Is het de caractériel Bouchez die toeslaat? (vrt.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door nthn (03 apr 2021 23:06)
    Dit woord was woord van de dag op 03 apr 2021

    Thumbs_up
    255

    Meer ...

    Developers gezocht!
    De code achter het Vlaams woordenboek heeft dringend een update nodig.
    Wil je deze website graag mee een nieuw leven geven? Ik zoek een team adoptieouders.
    Stuur me een e-mailtje als je wil helpen, merci!

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.