Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Vlaams woord van de dag

    Dagelijks kiezen we een woord van de dag, uit de vele plezante woorden die in dit Vlaams woordenboek terug te vinden zijn. Het Vlaams woord van de dag is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #1 06 juni 2020: watervaleffect

    watervaleffect
    (het ~, mv. ongebr.)

    Ook ‘watervalsyndroom’. Fenomeen waarbij leerlingen in het secundair onderwijs eerst kiezen voor de moeilijkste onderwijsvorm of studierichting en na (herhaald) falen gradueel ‘afdalen’ naar een makkelijker onderwijsvorm.

    Zo kiezen in het secundair onderwijs veel leerlingen voor het algemeen secundair onderwijs (aso), ook als dat duidelijk boven hun mogelijkheden ligt. Als dat te zwaar blijkt, schakelen ze over naar het technisch secundair onderwijs (tso). Eventueel komen ze nog later in het beroepssecundair onderwijs (bso) terecht.

    Ook in het hoger onderwijs is sprake van het syndroom: studenten proberen eerst de universiteit en schakelen na mislukken over naar de hogeschool voor een minder lange of minder zware studie. (Taalunieversum)

    NL: afstroom

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands

    ook: watervalsysteem

    Het tegenovergestelde van het watervaleffect – in Nederland afstroom genoemd – waarbij studenten eerst een moeilijke studierichting proberen en naar een minder zwaar niveau overgaan als ze die richting niet aankunnen, is het “zalmeffect”. (uit Taallink v. 13 sept. 2010)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door petrik en laatst gewijzigd door de Bon (01 feb 2018 23:46)

    Thumbs_up
    229

    #2 05 juni 2020: macht, de vierde ~

    macht, de vierde ~
    (begrip)

    de pers

    Van Dale 2018 online: BE
    In NL is de vierde macht het ambtelijk apparaat en zijn de media de vijfde macht

    " … want dit land is eigenlijk ontstaan uit onvrede met het gebrek aan persvrijheid onder Willem I der Nederlanden. De vierde macht (de pers) was vanaf het begin echt constituerend (artikel 25 van de Grondwet) en daar maakten later veel grote namen gebruik van. Brussel was een toevluchtsoord voor vrijdenkers." (De ‘special forces’ van de vierde macht. P. Huybrechts)

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (11 apr 2018 10:26)
    Dit woord was woord van de dag op 05 jun 2020

    Thumbs_up
    249

    #3 04 juni 2020: antenne, op ~

    antenne, op ~
    (uitdrukking)

    uitzenden, uitgezonden worden

    op antenne zijn, komen, gaan, …

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands
    NL/SN: de lucht in gaan, in de ether gaan (verouderd)

    DS2015 standaardtaal

    Ook: van antenne (halen) (antenne, van ~)

    De VTM heeft besloten de serie te stoppen nadat de eerste aflevering op antenne was gegaan.

    Nog even dit stukje afmaken dan kan het op antenne.

    SBS: ‘Belspelletjes 2 jaar geleden al van antenne’ “Wij hebben die belspelletjes twee jaar geleden al van antenne gehaald”, zegt woordvoerster Lies Maesschalck. (De Morgen – 19-01-2011)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door LeGrognard en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (30 apr 2020 21:29)
    Dit woord was woord van de dag op 04 jun 2020

    Thumbs_up
    266

    #4 03 juni 2020: lastenboek

    lastenboek
    (het ~,~ en)

    uitvoerig en gedetailleerde beschrijving van uit te voeren werken
    ook lastenkohier

    SN: bestek

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands
    DS2015 standaardtaal

    De plannen zijn goedgekeurd, nu moet de architect het lastenboek nog opstellen zodat de aannemers aan het werk kunnen.

    uit Het Staatsblad: Overwegende dat het milieueffectenrapport beantwoordt aan het artikel 42 van het CWATUP en van het lastenboek

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door fansy (19 jan 2019 23:05)
    Dit woord was woord van de dag op 03 jun 2020

    Thumbs_up
    273

    #5 02 juni 2020: milieubox

    milieubox
    (zn. m., ~en)

    De milieubox is een groene plastieken doos, die elk Vlaams gezin begin jaren negentig kreeg om zogenoemd klein gevaarlijk afval (…) bij de gemeente in te leveren. De opslagdoos werd geen succes, onder andere wegens de beruchte kinderbeveiliging: ook veel volwassenen bleken problemen te hebben om de doos open te krijgen. (Wikipedia)

    Opm: Googlen leert dat een milieubox in NL een veel ruimere term is die o.a. ook groencontainers e.d. dekt.

    Klik op de afbeelding
    Milieubox gesloten

    Overal in Vlaanderen vindt ge in kelders, op zolders, in garages, in tuinhuizen en koten allerhande de herkenbare groene milieubox. Een milieubox is ideaal te gebruiken als visbak, voorraaddoos voor kiekeneten, klein gereedschap, verfgereedschap, koekentrommel (de klein mannen kunnen er gegarandeerd niet aan), zitbankske, … Kortom de milieubox is het meest succesvolle multifunctionele gesubsidieerde product uit de Vlaamse geschiedenis. En… onverwoestbaar.

    “In de jaren 90 kregen we nog een milieubox, nu zelfs geen naaidoos”, ironiseerde Jean-Marie Dedecker (onafhankelijk). (vrt.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (30 apr 2020 18:15)
    Dit woord was woord van de dag op 02 jun 2020

    Thumbs_up
    301

    #6 01 juni 2020: duvel-doet-al

    duvel-doet-al
    (uitdr.)

    een man/vrouw die heel hard werkt en van aanpakken weet, steeds gereed om te helpen
    ook: manusje-van-alles, iemand die vanalles kan en doet, duvelstoejager

    vormvariant van duivel-doet-al

    Van Dale 2013 online: duivel-doet-al: Belgisch-Nederlands, algemeen

    Wat hulp nodig? De Jef, da’s een duvel-doet-al!

    hln.be: Jo De Geest was een duivel-doet-al. De man was actief bij verscheidene toneelverenigingen, de lokale radiozender RBS, het jeugdvoetbal en bij de Zeelse afdeling van Open Vld.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door japper en laatst gewijzigd door fansy (19 jan 2019 21:25)
    Dit woord was woord van de dag op 01 jun 2020

    Thumbs_up
    279

    #7 31 mei 2020: driegen

    driegen
    (ww. driegde, heeft gedriegd)

    rijgen, met wijde steken tijdelijk vastmaken

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: Driegen, mhd. drîhen. Van denzelfden stam als dringen.
    ↪— Met een lossen draad hechten, rijgen. Thans in Noord-Nederland verouderd.
    Drieghen. Leuiter consuere, longa sutura adaptare, q. d. false suere, Kiliaan (1588)

    Van Dale 2018: driegen
    1555–1560 < Mid­del­hoog­duits drihen stik­ken ~ driest, drei­gen, drin­gen
    BE; niet al­ge­meen met los­se rijg­ste­ken vast­hech­ten, voor­lo­pig vast­naai­en

    afg.: driegdraad, drieggaren, driegsteek

    Bij een eerste pasbeurt was het vestje enkel maar gedriegd.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door la_rog en laatst gewijzigd door de Bon (12 aug 2018 14:16)
    Dit woord was woord van de dag op 31 mei 2020

    Thumbs_up
    347

    #8 30 mei 2020: vertrekkensklaar

    vertrekkensklaar
    (bn.)

    klaar om te vertrekken

    Van Dale 2013 online: Belgisch-Nederlands

    vgl. startensklaar, vechtensklaar, etensklaar

    zie ook vertrekkensgereed

    Voila, we zijn vertrekkensklaar! Gepakt en gezakt.

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door nthn (09 mei 2020 21:12)
    Dit woord was woord van de dag op 30 mei 2020

    Thumbs_up
    287

    #9 29 mei 2020: afboorden

    afboorden
    (ww. boordde af, afgeboord)

    een rand afwerken van textiel, een kledingstuk, een tapijt enz.
    afbakenen, omlijnen van een tuin, grasperk, zandbak enz.

    Van Dale 2015 online: Belgisch-Nederlands

    Het meisje droeg een fleurig rokje afgeboord met witte broderie.

    Het terras is afgeboord met een haagje van sierplanten.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door fansy (07 aug 2018 00:36)
    Dit woord was woord van de dag op 29 mei 2020

    Thumbs_up
    312

    #10 28 mei 2020: diefje, op een ~

    diefje, op een ~
    (uitdr.)

    sport e.d.: een overwinning stelen, onverdiend of verrassend winnen of presteren

    Van Dale 2014 online: Belgisch-Nederlands

    demorgen.be: Rouches winnen op een diefje van tien Carolo’s

    gva.be: Spanjaarden winnen op een diefje van sterke Rode Duivels

    nieuwsblad.be: Anderlecht klopt Lierse op een diefje

    hbvl.be: Zwak Kroatië verslaat ongelukkig Oostenrijk op een diefje

    sporza.be: Tien Club-spelers verslaan KVM op een diefje

    iendracht.be: Verleden sezoen bennek op een diefken kampioen gespeljd mor in de kwali kwammek te kert mede deer een “Moons-foutje”.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door nthn (28 mei 2020 16:14)
    Dit woord was woord van de dag op 28 mei 2020

    Thumbs_up
    310

    Meer ...

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.