Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente toevoegingen

    De onderstaande definities zijn de laatst toegevoegde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #1

    duffelsluizen staan open
    (uitdr.)

    heel hevig regenen, stortregenen

    zie ook geit, klein ~en regenen, wijven, het regent oude ~, het regent stront, regenen dat het giet

    herkomst: Duffel Sluis is de tijsluis in Duffel op de verbinding tussen de Nete en het Netekanaal. Als men de sluis openzet, kan men een hevige waterval verwachten.

    Straks krijgen we een hevig onweer. Het is te hopen dat duffelsluizen niet zullen opengaan want dan zal menige kelder onderlopen mijn gedacht.

    Zie dat regenen! Het is precies dat duffelsluizen open staan.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door Marcus (22 jun 2017 11:50)

    Thumbs_up
    4

    #2

    bolhoedje
    (het ~, ~s)

    Fiat 500L uit de jaren 70 en de huidige Fiat 500

    zie ook bolleke

    Fiat
    Fiat 500L

    Ze heeft een nieuw bakske gekocht, een bolhoedje, en dat rijdt keiplezant.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (21 jun 2017 10:55)

    Thumbs_up
    9

    #3

    stresskip
    (de ~ (v.), ~pen)

    persoon die niet goed met stress kan om­gaan
    NL: stresshaan

    zie ook stresskieken

    Van Dale: informeel

    Afbeelding zie hier

    Een sollicitatiegesprek tovert je in één klap om tot een stresskip. Welke kleren trek je aan? Hoe voorkom je gigantische blunders? (issuu.com)

    De innerlijke stresskip in mij struikelde over het aspect weer. De tent die ik huurde, was niet groot genoeg om iedereen comfortabel onder te laten zitten. (Emma en Mona)

    Ben je een echte stresskip of -haan? Ren je van hier naar daar, maak je je vaak druk en dat allemaal zonder eens gas terug te nemen? (jobat.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (20 jun 2017 14:03)

    Thumbs_up
    9

    #4

    Leuven Vlaams
    (begrip)

    Leuven Vlaams en Walen Buiten, was de strijd voor de taalkundige splitsing van de Katholieke Universiteit Leuven tijdens de jaren zestig, ook weleens de januari-revolte genoemd, en tevens één van de door de activisten gebruikte slogans. De strijd om Leuven Vlaams culmineerde in januari 1968, enkele maanden voor de studentenrevolte van mei 1968. (Wikipedia)

    zie ook taalstrijd in België

    fragment documentaire zie hier

    Veertig jaar na ‘Leuven Vlaams’ en de officiële splitsing van de KU Leuven is het Vlaams-nationalisme terug van weggeweest. (demorgen.be)

    Op 13 mei 1966, barstte een opstand los onder de Vlaamse studenten in Leuven nadat de bisschoppen op autoritaire wijze lieten weten dat de Franstalige sectie van de KU Leuven zou blijven. De eerste gebeurtenis werd het symbool voor wat in het collectieve geheugen werd opgeslagen als “mei ’68”, de tweede voor wat daarin bewaard wordt als “Leuven Vlaams”. (demorgen.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (20 jun 2017 12:34)

    Thumbs_up
    11

    #5

    wooncode
    (de ~ (v.) , ~s)

    zie Vlaamse Wooncode

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door fansy (20 jun 2017 08:29)

    Thumbs_up
    6

    #6

    wooncode, Vlaamse ~
    (begrip)

    zie Vlaamse Wooncode

    De Vlaamse wooncode bepaalt dat iedere woning moet voorzien zijn van o.a. sanitair. (lib.ugent.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (20 jun 2017 08:37)

    Thumbs_up
    14

    #7

    taalparticularist
    (z.n. de ~ (m.) ~en)

    Van Dale: iemand die het taalparticularisme nastreeft en er voor ijvert om de taal van een streek als cultuurtaal te doen gebruiken in plaats van de algemene taal. (ong. 9x meer VL treffers)
    zie ook lemma: taalstrijd in België

    Gezelle, de taalparticularist die het West-Vlaams promootte, is door vrijzinnigen en vrijdenkers al te lang beschouwd als alleen maar een ‘zwartrok’. Gezelle was het product van de Belgische natievorming. (Lode Wils: Van de Belgische naar de Vlaamse Natie)

    Aan de ene kant stonden de “taalparticularisten” voor wie het Hollands een vreemde taal was. Vooral in West-Vlaanderen bleek de gehechtheid aan het plaatselijke dialect zeer groot. Aan de andere kant bevonden zich de taalminnaars die de spelling wensten te laten aansluiten bij het Noord-Nederlands. (geschiedenislessen.wordpress.com)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door LeGrognard en laatst gewijzigd door LeGrognard (20 jun 2017 11:53)

    Thumbs_up
    8

    #8

    stresskieken
    (zn. o. -s)

    persoon die vlug gestresseerd is
    NL: stresshaan

    zie ook stresskip

    Afbeelding zie hier

    “Ben jij een echt ‘stresskieken’ en krijg je al buikpijn bij de gedachte van een mondeling examen? Dan raden we je zeker aan deze tips snel …” (guido.be)

    “Ben jij een ‘stresskieken’? Heb je vlug het gevoel dat alles jou stress bezorgt? Of kan je heel veel hebben vooraleer je onderuit gaat door stress? Wat geeft jou …” (uit een blog)

    “Helaas is Zorra echt een stresskieken bij de DA en ze moet onder narcose voor de tanden. (hondenforum.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door fansy (20 jun 2017 14:03)

    Thumbs_up
    10

    #9

    Brusselse ziekte, de ~
    (vaste woordverbinding)

    pejoratief voor het kluwen van mandaten in Brussel

    De Brusselse ziekte is de Brusselse bestuurlijke kluwen. Die tart de verbeelding: 200 structuren, bijna 1.400 postjes. Die zijn ieder jaar goed voor minstens 1,2 miljoen euro aan zitpenningen. Bron: De Standaard

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door LeGrognard en laatst gewijzigd door Marcus (19 jun 2017 15:54)

    Thumbs_up
    7

    #10

    kweetniethoegoed
    (vaste woordverbinding)

    zeer goed
    zie ook ik weet niet hoe
    wordt als adjectief gebruikt

    “Na een kweetniethoegoed optreden toch in de put zitten: hoe kan dat?”DS 190617

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Marcus (19 jun 2017 14:17)

    Thumbs_up
    10

    #11

    gendarm
    (de ~ (m.), ~en)

    1) bazige vrouw
    2) rijkswachter

    zie gendarme

    1) De gendarm heeft gesproken, haar vent moet volgen of hij krijgt nog meer naar zijn voeten.

    2) De gendarmen op de moto hebben de snelheidsduivel een flinke boete gegeven.

    1 reactie(s)
    Toegevoegd door fansy (19 jun 2017 13:23)

    Thumbs_up
    14

    #12

    van nikske ni vies zen
    (uitdrukking)

    nergens afkerig van zijn, alles aanvatten
    NL: nergens vies van zijn
    zie ook: nikske

    ‘k zèn zo gère polies
    ’k ben van nikske nie vies
    ’k zèn zo gère polies
    en da d’is percies zoiet lak gendarm
    ‘k zèn zo gère polies
    oh …en ik veul mij echt nen helen and’re vent

    De Strangers: ’K zèn zo gère polies, (https://youtu.be/AeYzo-Tk5fw).

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door LeGrognard en laatst gewijzigd door Marcus (20 jun 2017 00:26)

    Thumbs_up
    8

    #13

    onder zijn achterste schuiven
    (uitdrukking)

    iets – meestal een wagen – cadeau krijgen
    NL: een auto onder je kont krijgen

    De voorzitter van de Internationale Jaarbeurs  mag een ‘auto in natura’ onder zijn achterste schuiven. (De Standaard)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door LeGrognard (19 jun 2017 12:37)

    Thumbs_up
    4

    #14

    zeker, het ~ zijn

    er zeker van zijn

    “Nu komen er regelmatig brieven van deurwaarders op dat adres toe, dus ik veronderstel (allé ja, ben het zeker) dat die persoon schulden heeft.” (juridischforum.be)

    “Ik vermoed, neen, ik ben het zeker, dat ik niet het type persoon voor smalltalk ben.” (uit een blog)

    “Wel, je moet die foutcode plakken in google en het internet afschuimen, er zal wel ergens een oplossing zijn maar ik ben het zeker dat het iets hardwarematig is” (pcwereld.be)

    “Zo bedenkt u en wy alle in dezen, dan daar is te groten schuld en schade in gelegen, en bid om ’t gezicht van dien: ik ben ’t zeker, dat gy niet geheel vry daar van zyt …” Michiel Vinke, de Zilvere Arke (1723)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door de Bon (19 jun 2017 12:25)

    Thumbs_up
    5

    #15

    bessem, zijn plaats is waar den ~ staat
    (uitdrukking)

    hij heeft thuis niets te vertellen
    (de bessem – bezem – staat in de hoek)

    Aan mij moetet nie vragen, mijn plaats is waar den bessem staat.
    (Mij hoef je het niet te vragen, mijn plaats is waar de bezem staat.)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Marcus en laatst gewijzigd door Marcus (19 jun 2017 08:05)

    Thumbs_up
    12

    #16

    taalstrijd in België
    (begrip)

    De taalstrijd tussen Vlaamstaligen en Franstaligen, en tussen Franstaligen en Duitstaligen in België.

    zie ook Leuven Vlaams

    Tekst en uitleg Wikipedia zie hier
    Geschiedenis zie hier

    Taalstrijd in Belgie
    Franse plaatsaanduiding onleesbaar gemaakt nabij het overwegend Duitstalige Sankt Vith.

    Taalstrijd in Belgie
    Intolerantie in Voeren

    De taalstrijd in België begon in het eerste decennium van het bestaan van België met de Vlaamse Beweging.

    De Voerstreek: De Belgische taalstrijd was hier ooit zo heftig dat de Belgische staat er in de jaren 80 door op haar grondvesten schudde. (nieuws-uitgelicht.infonu.nl)

    Taalstrijd in België laait weer op: de splitsing van het kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde zet de Franstaligen en de Vlamingen lijnrecht tegenover elkaar. (nos.nl)

    3 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (20 jun 2017 12:30)

    Thumbs_up
    19

    #17

    ooltereke
    (bw.)

    samen naast, achter of na elkaar

    Broertje zette zijn speelgoedsoldaatjes ooltereke naast elkaar.

    De kinderen uit dit groot gezin staan ooltereke volgens grootte achter elkaar.

    Je moet je snoep niet ooltereke opeten, morgen komt ook nog.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Kastanjeoog en laatst gewijzigd door fansy (17 jun 2017 03:29)

    Thumbs_up
    6

    #18

    schobben
    (ww., schobde, geschobd)

    weglopen, gaan lopen
    zeker wanneer men iets mispeuterd heeft of als er gewerkt moet worden

    vgl schuppes

    WNT: Zich verplaatsen, gaan, loopen, bepaaldelijk met de gedachte aan iets onplezierigs. In de Kempen.
    As er ievers te gaan valt, ben ik het toch die schobben moet. Ik heb dees week drij keeren naar Antwerpen geschobd. Waar mag hij nu weer naartoe geschobd zijn? corn.-vervl.

    Waar is die kleine bitskommer nu weer henne geschobd?

    Zijn die 2 gasten weer schobben ja, er moet weer eens gewerkt worden.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (17 jun 2017 03:37)

    Thumbs_up
    15

    #19

    schabbejak
    (de ~ (m.), ~ken)

    blauwe boerenkiel, keel, schobbejak
    afgekort: schabbe
    dim. schabbeke

    Afbeelding zie hier

    Sommige boeren uit de Kempen dragen nog ne schabbejak.

    Ook `s zondags droeg veva zijne schabbejak.

    Va, doet uwe schabbe uit en komt aan tafel; het eten is nog warm.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door Marcus (18 jun 2017 21:29)

    Thumbs_up
    14

    #20

    schobbejak
    (de ~ (m.), ~ken)

    blauwe kiel, keel, schabbejak

    Van Dale 2005: 3. gewestelijk: korte werkkiel van grof linnen
    WNT: Schobbejak: Overkiel van blauw linnen, die arbeiders bij vuil werk dragen. Gewestelijk in Z.-Ndl. Het gebruik in dezen zin schijnt betrekkelijk jong te zijn; het is niet na te gaan of het wel teruggaat op een ouden naam voor een kleedingstuk.
    zie ook schop: keet, werkplaats
    verwant met het E “shop”, een plaats waar gewerkt wordt

    Afbeelding zie hier

    De koolmijnwerkers droegen een schobbejak.

    Vanaf het moment dat men zijne schobbejak aan de haak hing, was men ziek of ging men met pensioen.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door fansy (18 jun 2017 23:04)

    Thumbs_up
    15

    Meer ...

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.