Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente toevoegingen

    De onderstaande definities zijn de laatst toegevoegde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #1

    bim bam beieren de klokken leggen eieren

    kinderrijmpje/liedje dat vooral met Pasen afgedreund wordt

    zie ook bimbam

    Bim, bam, beieren, de klokken leggen eieren. Waar? Casa de campo. Afspraak aan de ingang van Bar La Manzana. (viw.be)

    Pasen, dat is bim bam beieren, de klokken leggen eieren. Of is het de paashaas die eieren legt? (skynet.be)

    Bim bam beieren, de klokken leggen eieren! Het is bijna zover: Pasen! Ook dit jaar vieren we dit op de chiro. (chiro-hoegaarden.be)

    Bim bam beieren de klokken leggen eieren, bim bam bom de klokken vliegen om. Vandaag gaan we de paaseitjes zoeken … (ksjtervuren.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (21 apr 2019 10:38)

    Thumbs_up
    2

    #2

    creool
    (de ~ (m.), creolen)

    In België slaat het begrip ‘creool’ op een Belg (of een andere Europeaan) die in een kolonie werd geboren, als kind van blanke (Belgische of andere Europese) ouders. In Nederland verwijst men met ‘creool’ naar een koloniekind van ouders met verschillende huidskleuren, veelal slaven – de Nederlandse betekenis is dus gelijkaardig aan die van een ‘mulat’.

    De Belgische betekenis komt overeen met die van het Spaanse ‘criollo’, de Nederlanders haalden hun mosterd bij de Fransen, die ‘créole’ (ook) de andere betekenis gaven.

    zie ook metiskind incl. commentaren

    -

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door nthn en laatst gewijzigd door nthn (21 apr 2019 00:52)

    Thumbs_up
    2

    #3

    Ardeense klassieker
    (begrip)

    wielrennen: de Amstel Gold Race in Nederlands Limburg, de Waalse Pijl en Luik-Bastenaken-Luik

    vgl. Vlaamse klassieker

    zie ook Ardeens

    “Ik hard me voor de Ardeense klassiekers” (Haacht) – Het Nieuwsblad

    De Ardeense klassiekers worden zijn mikpunt en vooral Luik-Bastenaken-Luik staat omcirkeld. (nieuwsblad.be)

    Niet BMC of Lotto-Belisol is de ploeg van de Ardeense klassiekers. (hln.be)

    Nibali rijdt in principe ook de Ardeense klassiekers, maar met het WK in Innsbruck volgt het hoofddoel pas in het najaar. (standaard.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (20 apr 2019 20:51)

    Thumbs_up
    3

    #4

    snuffeltoestel
    (z. nw. het ~ (o.) ~en)

    een toestel dat de Belgische politie gebruikt om snel vast te kunnen stellen of er alcohol is gebruikt, daarna (max. 15 minuten) mag er tot een echte ademtest worden overgegaan

    Snuffeltoestellen ook wel samplingtoestellen genaamd worden in sommige politiezones al gebruikt bij alcoholcontroles, maar vanaf vandaag is er een wettelijk kader voor. (DS)

    Het nieuwe ‘snuffeltoestel’, waarmee de politie de aanwezigheid van alcohol in de lucht in een wagen vaststelt, wordt vaak foutief gebruikt. (VTM)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door koarebleumke (20 apr 2019 20:50)

    Thumbs_up
    3

    #5

    paaspraline
    (zn. v.; ~s of ~n)

    praline in de vorm van een paaseitje (paaseike)

    Neuhaus pakt uit met handgemaakte paaspralines met exclusieve smaaksensaties. (culipress.be)

    Luxe stevig magneetdoosje gevuld met 36 Paaspralines. Handwerkpralines van de allerbeste kwaliteit Belgische chocolade. (chocoladegeschenken.com)

    Paaspralines in eiervorm en met zeven verschillende soorten vulling: citroenmousse, latte macchiato, chocolademousse, karamel, bourbonvanille, sinaasappel-chocolade en blauwe bosbessen. (bofrost.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (20 apr 2019 08:38)

    Thumbs_up
    6

    #6

    extra treinen naar de kust
    (uitdrukking)

    vaste uitdrukking in de media bij mooi weer wanneer de NMBS extra treinen richting kust inlegt

    ook: extra treinen richting kust

    Dit weekend extra treinen naar de kust (belgianrail.be)

    Spoorstaking gaat tweede dag in, geen extra treinen naar de kust (standaard.be)

    Extra treinen naar de kust voor Paasweekend (knack.be)

    Net als woensdag rijden er, ondanks het mooie weer, geen extra treinen naar de kust. (atv.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (20 apr 2019 08:29)

    Thumbs_up
    5

    #7

    ten berde brengen

    zie te berde brengen

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (20 apr 2019 08:13)

    Thumbs_up
    5

    #8

    te berde brengen
    (uitdr.)

    voordragen, zingen, ten beste geven

    ook: ten berde brengen

    Taaladvies van Ruud (vrt taal)
    ✎ Bovendien mochten alle winnaressen nog eens hun winnende liedje te berde brengen.
    ✓ Bovendien mochten alle winnaressen nog eens hun winnende liedje (ten gehore) brengen.
    ? ‘Te berde brengen’ betekent ‘ter sprake brengen’.

    Daar komt nog bij dat vele muzikanten, soms zelfs orkestjes, maar één nummer kennen en dus de hele dag hetzelfde liedje ten berde brengen. (nieuwsblad.be)

    Bij wijze van intrede mocht de goalie al meteen een liedje te berde brengen en dat deed hij vergezeld van een gitaar. (demorgen.be)

    Bij de volgende editie kan de dorpsdichter misschien een gedicht te berde brengen. (kampenhout.be)

    Op een cantus wordt niet enkel gedronken, maar ook menig lied ten berde gebracht. (wina.be)

    Tijdens het knallende ‘Flutes’ zwaaide de bassist met zijn armen in een armzalige poging om de swish swish te doen, terwijl frontman Alexis Taylor en een van de toetsenisten een ingestudeerd, houterig dansje te berde brachten.(demorgen.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (20 apr 2019 08:20)

    Thumbs_up
    5

    #9

    wat ich neet weit mak mich neet heit
    (uitdrukking)

    lett.: wat ik niet weet maakt me niet heet
    AN: wat niet weet wat niet deert

    Ich wos waal wae ‘t gedoan houw mer ich heel mien moel toe. ’Wat ich neet weit mak mich neet heit’, zigke ze hiej.
    Ik wist wel wie het gedaan had maar ik hield mijn bek dicht. ‘Wat niet weet wat niet deert’, zeggen ze hier.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door koarebleumke (19 apr 2019 22:54)

    Thumbs_up
    4

    #10

    malfunctioneren
    (ww. malfunctioneerde, gemalfunctioneerd)

    slecht functioneren
    AN: disfunctioneren
    verg.: Fr. mal fonctionner

    De excellenties hebben het te druk met het doen van verkiezingsbeloften allerhande om zich bezig te houden met het malfunctioneren van dit land. Bron: VRT-Radiocommentaar.

    6 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door koarebleumke en laatst gewijzigd door koarebleumke (18 apr 2019 14:02)

    Thumbs_up
    8

    #11

    misschiens
    (bw.)

    zie misschienst

    WNT, bij misschien: In Zuid-Nederland, ook in Noord-Brabant wordt misschiens gezegd.

    -

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door de Bon (17 apr 2019 17:30)

    Thumbs_up
    10

    #12

    notrendam
    (uitspraakvariant)

    Notre-Dame

    met tussen-n
    bovendien is het geslacht mannelijk

    Amai, den notrendam in Parijs is voor een groot gedeelte uitgebrand.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (17 apr 2019 05:47)

    Thumbs_up
    10

    #13

    antibelgicist
    (zn. m.; ~en)

    iemand die het antibelgicisme aanhangt

    De Wever «Ik ben een Vlaams patriot, niet zozeer een antibelgicist." (humo.be)

    Met dat cachot mocht hij namelijk meer dan hem lief was kennismaken, omdat hij als antibelgicist te veel zijn “bebbel” roerde in plaats van, zoals het Vlamingen bij de troep paste, te zwijgen en te luisteren. (pallieterke.syrinxtest.ovh)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (17 apr 2019 05:36)

    Thumbs_up
    11

    #14

    antibelgicisme
    (zn. o.; ~n)

    politiek: tegen België als staat en alle instituten die daarbij horen zoals de monarchie

    vgl. antibelgicist
    zie ook belgicisme

    Maar daarnaast leefde er binnen de Volksunie een diepgeworteld antibelgicisme, en een wantrouwen tegen eenieder die zijn principes zou verraden voor deelname aan de Belgische macht. (vrt.be)

    De meerderheid van de Vlaamse beweging zijn republikeinen, maar zijn er andere argumenten tegen de monarchie dan het anti-belgicisme? (doorbraak.be)

    Maar ook Jan Jambon kan het als ‘Belgisch minister’ moeilijk laten om dat antibelgicisme te etaleren. (apache.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (17 apr 2019 05:38)

    Thumbs_up
    10

    #15

    verbonden vaten
    (term)

    NL: communicerende vaten, wet van de ~
    wetmatigheid waarbij dezelfde vloeistof in verschillende onderling verbonden vaten even hoog blijft staan
    politiek (België): partijen die gelijkaardig kiesvolk hebben: als het bij de ene wat afneemt wordt de andere automatisch wat groter

    Sluizen werken als verbonden vaten: in open verbonden vaten staat een vloeistof steeds even hoog. (milieuboot.be)

    De opiniepeilingen geven al geruime tijd aan dat N-VA en Vlaams Belang meer dan ooit verbonden vaten zijn. (Journaal)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door koarebleumke (15 apr 2019 20:11)

    Thumbs_up
    7

    #16

    gietende regen
    (idioom)

    lange en/of harde regen
    NL: stromende regen

    Hondenweer was het, deze voormiddag. In de gietende regen en de striemende wind hielden de Buffalo’s een open training. (pzc.be)

    In Antwerpen trotseerden enkele honderden betogers hagel en gietende regen om op te komen voor een beter klimaatbeleid. (dewereldmorgen.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door koarebleumke (15 apr 2019 19:29)

    Thumbs_up
    7

    #17

    jammerke
    (zn. o.)

    spijtig onderdeeltje, situatie

    “Eens de marktstraten voorbij, hangt er voortdurend die weeë achtergrondgeur van warm afval, zelfs hier aan de kust. Visueel en olfactorisch is dat telkens een jammerke.” (Michael Van Peel, Van Peel tot Evenaar: Antwerpen-Dakar per Vespa 2016)

    “Maar eens in de schriftuur, in de verhaallijn, dan zijde te laat. Dat vind ik wel een jammerke omdat ik heel graag trouw blijf aan het personage.” (Leen Dendievel in een interview over ‘Thuis’ 14/04/2019)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door de Bon (15 apr 2019 13:06)

    Thumbs_up
    7

    #18

    wenger
    (zn. m. mv.-s)

    woerd

    < één van de Zuid-Nederlandse dialectvormen van het Middelnederlands wender (woerd)

    Mallard drake swimming

    De wenger dobberde alleen op de vijver, zijn vrouwtje zat op haar nest.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door japper en laatst gewijzigd door de Bon (15 apr 2019 17:15)

    Thumbs_up
    8

    #19

    op het goed vallend uit
    (uitdrukking)

    op goed geluk

    ook, eventueel in andere regio’s: op goed valle uit, op goed vallen uit, op goed vallend uit …

    WNT, bij uitvallen:
    Op goed valle het uit, op goed geluk af; lukraak, in het wilde weg. Uitsluitend in Vlaams-België.
    “Zij (verlieten) de hoeve, en vertrokken op goed valle ’t uit”, De Mont en De Cock, Vlaamsche Wondersprookjes (1896).
    “Hoe dikwijls gebeurt het niet, dat zij die op goed valle het uit planten, ettelijke jaren nadien te leur zijn gesteld”, Ickx, Fruitboomteelt (1914).

    “Ik heb het gerechtje uit mijnen duim gezogen..; zomaar op het goed vallend uit.. met in gedachte ik wil eigenlijk een oud frans recept, maar …” (blog.seniorennet.be 5 apr. 2015)

    “Maar dan ? Normaal moest ik naar de R 13 rijden , maar die stond nergens aangegeven. Op het goed vallend uit, sloeg ik na de afrit links af richting Turnhout.” (telenet.be/de.wielertoerist)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door de Bon en laatst gewijzigd door de Bon (14 apr 2019 15:19)

    Thumbs_up
    7

    #20

    matollen
    (werkwoord)

    Ludieke versie van het werkwoord “betalen”.

    Ontsproten aan de anecdote over de man die ooit een briefje schreef aan zijn vrouw met daarin de boodschap :
    “Marguerite, wij hebben een cheque getrokken, nu kunnen we onze Willy betalen (de onkosten voor Willy die toen in het ziekenhuis lag).
    De man in kwestie was echter geen literair genie. Bijgevolg stond er op het briefje letterlijk het volgende te lezen :
    “Maqerite, wij eben een sjeek getroken nu kunnen we ons Willy MATOLLLEN.”
    Deze anecdote werd en wordt nog vaak verteld. Het woord “matollen” is daarbij een beetje een eigen leven gaan leiden en wordt bijgevolg hier en daar nog ludiek gebruikt ter vervanging van “betalen”.

    Ja ja, altijd veel stoefen en lawaai maar over matollen wordt er niet gesproken…

    Wat dat hier kost?? Och loop door! Da kunde gij nie matollen…

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door moomer en laatst gewijzigd door de Bon (16 apr 2019 17:00)

    Thumbs_up
    8

    Meer ...

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.