Vlaams Woordenboek logo

Het Vlaams woordenboek


Index

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Log in

Registreer als nieuwe gebruiker om het Vlaamse Woordenboek op zijn best te kunnen gebruiken. Als ingelogde gebruiker kunt ge bijvoorbeeld nieuwe termen aan ons woordenboek toevoegen, andermans definities verbeteren, en reageren op bestaande definities.

Uw gebruikersnaam
Uw geheime paswoord

  • Log in
  • Wees welgekomen | Willekeurig | Top woorden | Recent

    Recente toevoegingen

    De onderstaande definities zijn de laatst toegevoegde definities van Vlaamse termen in ons woordenboek. Deze lijst is ook beschikbaar als RSS Feed RSS

    #21

    boekje, uw ~ uiteendoen
    (uitdr.)

    klachten, gebreken, slecht gedrag van iemand openbaar maken

    SN/NL: een boekje over iemand opendoen

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: in Zuid-Nederland

    vergelijk: boek, zijn boekje te buiten gaan

    Wablieft, gij zo liegen tegen uw vrienden, wacht maar man, totdat ik uw boekske eens zal uiteendoen…

    2 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door fansy en laatst gewijzigd door koarebleumke (20 nov 2019 12:38)

    Thumbs_up
    9

    #22

    boekje, zijn ~ te buiten gaan

    zie zijn boekje te buiten gaan

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (17 nov 2019 11:52)

    Thumbs_up
    11

    #23

    zijn boekje te buiten gaan
    (uitdr.)

    “Schrijft Knack Belgisch?” – Siegfried Theissen:

    Zijn boekje te buiten gaan i.p.v. buiten zijn boekje gaan
    ‘…dat de Smedt in menig opzicht zijn boekje te buiten gaat.’ (Knack, 10-03-1999)

    De drie woordenboeken vermelden alleen buiten zijn boekje gaan. Slechts het Woordenboek voor correct taalgebruik heeft zijn boekje te buiten gaan – als Belgisch-Nederlands – opgenomen. Het overzichtstabelletje geeft een eigenaardig beeld. In de Knack-corpora zien we weer het bekende schema: in de tweede periode een toename van het gebruik en de laatste twee jaar een spectaculaire daling. Maar het eigenaardigste is wel dat de afgekeurde vorm die in de drie Nederlandse woordenboeken helemaal niet voorkomt, in NRC vaker gebruikt wordt dan de vermeende AN-vorm. Ofwel is dit een evolutie (invloed in de richting Vlaanderen-Nederland) van de laatste tijd of de woordenboeken, inclusief het Woordenboek voor correct taalgebruik, hebben zich schromelijk vergist.

    (herschikte tabel – GG)

    a) zijn boekje te buiten gaan
    b) buiten zijn boekje gaan

    Knack I (‘91-’95) a) 11 (= 61%) b) 7 (= 39%)
    Knack II (‘96-’98) a) 13 (= 87%) b) 2 (= 13%)
    Knack III (‘99-’00) a) 2 (= 25%) b) 6 (= 75%)
    NRC (‘93-’94) a) 19 (= 58%) b) 14 (= 42%)
    - einde citaat -

    Het is dus niet duidelijk of dit Vlaams is of van Vlaamse oorsprong.

    Woordenboek der Nederlandsche Taal: Buiten het (zijn) boekje gaan, zijn eigen terrein verlaten, zijne bevoegdheid te buiten gaan; spreken over zaken die niet aan de orde zijn of waarvan men geen verstand heeft, of: iets doen waartoe men geen recht of geen last heeft.

    Antoniem: Hij houdt zich aan zijn boekje, van angstvallige, niet zelfstandig denkende menschen.

    Vergelijk: boek, boekje, uw ~ uiteendoen

    Wat met Gerechtsdeurwaarders die hun boekje te buiten gaan (juridischforum.be)

    Antwerpse politie start intern meldpunt rond agenten die boekje te buiten gaan. (demorgen.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door fansy (17 nov 2019 23:44)

    Thumbs_up
    10

    #24

    normalerwijs
    (bw.)

    normaal gezien, normaliter

    ook: normalerwijze

    “Kramers heeft normalerwijs/-wijze niet opgenomen. De GVD vermeldt het zonder label en beschouwt het dus als Standaardnederlands, maar volgens de Hedendaagse Van Dale en het Woordenboek voor correct taalgebruik is het Belgisch-Nederlands.” (Schrijft Knack Belgisch? – Siegfried Theissen)

    zie ook normaalgezien

    eigennamen en woorden die normalerwijs een hoofdletter moeten hebben, behouden de hoofdletter. (vrttaal.net)

    Wanneer de nier beschadigd wordt, zullen de functies die normalerwijs door de nier worden uitgevoerd, minder goed of helemaal nier meer uitgevoerd worden. (allesovernieren.be)

    Normalerwijs had er rond deze tijd al een overeenkomst bereikt moeten zijn. (demorgen.be)

    Je kan starten in februari. Je zult normalerwijze 3 jaar later in februari afstuderen.(onderwijskiezer.be)

    In uw aannemingsovereenkomst is normalerwijze bepaald hoe dergelijke voorlopige oplevering gebeurt. (livios.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door fansy (18 nov 2019 00:15)

    Thumbs_up
    11

    #25

    over hier en …
    (uitdr.)

    (ongeveer) … geleden
    na of in een bepaalde tijdspanne wordt de actie ondernomen

    zie ook binnen hier en …, over

    Over hier en twee weken zijn me naar Tenerife op reis gegaan geweest.

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door nthn en laatst gewijzigd door fansy (18 nov 2019 00:17)

    Thumbs_up
    9

    #26

    binnen hier en …
    (uitdr.)

    (ten laatste) binnen

    zie ook over hier en …

    Binnen hier en twee weken gaan me op reis gaan naar Tenerife.

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door nthn (16 nov 2019 22:18)

    Thumbs_up
    8

    #27

    er zijn dit jaar geen stoute kinderen
    (uitdr.)

    Traditionele uitroep van Sinterklaas bij zijn aankomst per stoomboot in het land, maar ondertussen veralgemeend in Vlaanderen.

    Sinterklaas spreekt verlossende woorden bij aankomst in Antwerpen: “Er zijn dit jaar geen stoute kinderen.” (vrt.be)

    Er zijn dit jaar geen stoute kinderen! | Ketnet

    Sint en Piet kondigen aan: er zijn dit jaar geen stoute kinderen. (hln.be)

    De goedheilig man had op het einde van de intrede erg goed nieuws te melden: “Er zijn dit jaar geen stoute kinderen.” (nieuwsblad.be)

    Er zijn dit jaar GEEN stoute kinderen in het derde! De Sint is dan ook zeer gul geweest! (gbs-eksel.be)

    Hij had het zelf gezegd: “Er zijn dit jaar geen stoute kinderen!”. Daarom bracht de Sint ook aan onze klas een bezoekje. (hetgroenelilare.be)

    Neen, Luc, er zijn dit jaar geen stoute kinderen. (jeugdhuis-pluto.be)

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door fansy (18 nov 2019 00:35)

    Thumbs_up
    7

    #28

    kiesprogramma
    (zn. o.; ~'s)

    kiesprogram(ma) i.p.v. verkiezingsprogram(ma) (‘Schrijft Knack Belgisch?’- Siegfried Theissen)

    ook: kiesprogram, zie voorbeelden

    ‘Welnu, wat zeggen de encyclieken in hun kiesprogramma?’ (Knack, 21-06-2000)

    Antwerpse sp.a trekt met kiesprogramma de boer op. (demorgen.be)

    Het staat niet in hun kiesprogramma, en als ze na de verkiezingen aan de macht komen, komt er dus geen belasting op vleesproducten.(vrt.be)

    Nu eens met jeugdige branie een klimaatplan aankondigen, dan weer terugplooien op een klassiek rood kiesprogram. (demorgen.be)

    …hun kiesprogram budgettair te laten evalueren door een neutrale studiedienst – bijvoorbeeld het Planbureau – door het parlement niet. (etion.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (16 nov 2019 12:46)

    Thumbs_up
    7

    #29

    finalisering
    (zn. v.; ~en)

    eindafwerking, finalisatie, het finaliseren

    Schrijft Knack Belgisch? (Siegfried Theissen)
    Finaliseren i.p.v. afronden, afwerken finalisering i.p.v. afronding, afwerking: ‘Bij de uitvoering en de finalisering ervan komt dit duidelijker dan ooit tot uiting.’ (Knack, 03-12-1997)

    Buiten onze wil om zijn we bij de finalisering van dit project niet meer betrokken. (vckapellen.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (16 nov 2019 11:47)

    Thumbs_up
    7

    #30

    finalisatie
    (zn. v.; ~s)

    de eindafwerking, finalisering, het finaliseren

    Welke documenten moet ik krijgen bij finalisatie nieuwbouw (livios.be)

    Bij de finalisatie van het project zullen er 39 pastorijwoningen, 38 strakke – en 20 hedendaagse woningen gerealiseerd zijn.(immoweb.be)

    Als overlater wordt u begeleid vanaf het verkoopklaar maken van uw onderneming t.e.m. de finalisatie van de verkoop. (advision-legal.be)

    Implementatie en beheer van strategische assen en reflectiethema’s van de federatie, evenals een goede opvolging en de finalisatie ervan.(feditobxl.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (16 nov 2019 11:42)

    Thumbs_up
    7

    #31

    gefoefel
    (zn. o.; geen mv.)

    gesjoemel

    zie foefelen
    vgl. foefelare

    Gefoefel met bouwaanvraag – De Standaard

    De strijd tegen het gefoefel in het wielrennen mag evenveel prioriteit krijgen als die tegen doping. (demorgen.be)

    Het was allemaal puur natuur, zonder veel gefoefel .(nieuwsblad.be)

    “Want met dat gefoefel heb ik allemaal niks te maken. Ik ben erbij gelapt.” (gva.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (15 nov 2019 18:11)

    Thumbs_up
    7

    #32

    Arbitragehof
    (begrip)

    Juridisch rechtscollege dat toeziet op de naleving van de bevoegdheidsverdeling tussen de federale Staat, de gemeenschappen en de gewesten enerzijds en de naleving van de grondrechten anderzijds.
    Het Arbitragehof werd in 1984 opgericht en in 2007 omgedoopt tot Grondwettelijk Hof

    Verder werd een voorontwerp van wet goedgekeurd waardoor de bevoegdheden van het Arbitragehof zullen worden uitgebreid. (sampol.be)

    Het Arbitragehof zal binnenkort het Grondwettelijk Hof heten. Dat staat in een voorstel tot grondwetsherziening dat de Senaat heeft … (nieuwsblad.be – 2005)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (15 nov 2019 12:10)

    Thumbs_up
    7

    #33

    chasse patate
    (wielerterm)

    letterlijk: patattenjacht
    verloren rijden tussen vluchters en peloton

    Een chasse patate, dat is een achtervolging die eigenlijk geen zin meer heeft. (uitinvlaanderen.be)

    14 rondes solo in de chasse patate gereden en als 7e solo geïndigd. (facebook)

    De vier exotische verrassingen hebben nog even in de chasse patate gereden, maar dat mocht niet baten. (wielerflits.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (14 nov 2019 16:22)

    Thumbs_up
    11

    #34

    interimaris
    (zn. m. ; ~sen)

    iemand die een interim doet
    iemand die een tijdelijke of plaatsvervangende taak waarneemt

    Algemeen Nederlands Woordenboek: (vooral) in België

    Schakelt u nu best een freelance medewerker, interimaris of vast personeel in voor het uitvoeren van werk? (freelancenetwork.be)

    Door deze strikte koppeling zijn de vacatures vaak beperkt en bijgevolg niet altijd aantrekkelijk voor een interimaris. (onderwijs.vlaanderen.be)

    Bovendien moet nagegaan worden of de vervangingsopdrachten bij de interimaris(sen) niet reeds aangemaakt zijn in de periode dat u wenst te vervangen. (ihelp.informatsoftware.be )

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (13 nov 2019 16:48)

    Thumbs_up
    11

    #35

    inkt, veel ~ doen vloeien

    DS2015 standaardtaal: veel pennen in beweging brengen

    zie ook inkt, er is al veel ~ gevloeid over

    De problematiek van pesten heeft al veel inkt doen vloeien. (gezinsbond.be)

    Het zomerakkoord heeft al veel inkt doen vloeien over de effectentaks van 0,15% en de hervorming van de vennootschapsbelasting. (tijd.be)

    De afbraak heeft al veel inkt doen vloeien in Doornik. (vrt.be)

    Drama krijgt hopen aandacht, doet veel inkt vloeien, krijgt veel antennetijd op radio en tv, en veel buzz op het internet. (vrt.be)

    Chilla, reizende ster van de Franse rapscene, doet veel inkt vloeien. (uitinvlaanderen.be)

    De introductie van de black box tegen ten laatste 1/1/2016 heeft al veel inkt doen vloeien! (belgianrestaurantsassociation.be)

    0 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door Georges Grootjans en laatst gewijzigd door Georges Grootjans (11 nov 2019 20:32)

    Thumbs_up
    11

    #36

    veel inkt doen vloeien

    zie inkt, veel ~ doen vloeien

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (11 nov 2019 20:25)

    Thumbs_up
    11

    #37

    zeggen, het is te ~

    zie zeggen, ’t is te ~

    -

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (11 nov 2019 20:18)

    Thumbs_up
    11

    #38

    javelwater
    (zn. o.; geen mv.)

    bleekwater, javel

    letterlijke vertaling van eau de javel of contaminatie van javel en bleekwater

    Groenaanslag en vuil op de oprit of het terras kan u verwijderen met javelwater (shmvlaamseardennen.be)

    Tijdens de paasvakantie 2014 wasten we de gevel met javelwater om de sporen van jarenlange vervuiling van de gevel weg te krijgen en haalden we de losgewaaide omheining weg om een nieuwe te plaatsen (pierroo.be)

    ELKE dag een voetbad met lauw water en daarin een flinke scheut javelwater. Gedurende een 20 tal minuten laten trekken en dit een paar weken volhouden! Succes gegarandeerd!! (seniorennet.be)

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door Georges Grootjans (11 nov 2019 10:02)

    Thumbs_up
    11

    #39

    avend
    (znw. de ~ (m.), ~en)

    avond

    zoals in talloze andere woorden is de onbeklemtoonde, oorspronkelijke klinker ‘o’ in ‘avond’ verzwakt tot een doffe e

    ook in alle mogelijke samenstellingen: tsaves (’s avonds), van den avend (vanavond), …

    zie ook van den avond

    Van den avend is ‘t er weeral niet op den tv, spelen w’anders nog is nekeer e spelleke Scrabble?

    0 reactie(s)
    Toegevoegd door nthn (10 nov 2019 21:03)

    Thumbs_up
    10

    #40

    me dunkt mich
    (uitdrukking)

    ik heb het idee, ik veronderstel

    Me dunkt mich dat naargelang je ouder wordt, de tijd steeds sneller voorbij vliegt.

    1 reactie(s)  |  oudere versies
    Toegevoegd door jiet en laatst gewijzigd door fansy (17 nov 2019 21:42)

    Thumbs_up
    10

    Meer ...

    Hulp gezocht!
    Wil je graag meebouwen aan de taalatlas van de Nederlandse taal?
    Taalverhalen zoekt nieuwe vaste correspondenten voor haar mini taalonderzoekjes.

    Leer je Nederlands?
    NedBox.be is een gratis website om op een leuke manier Nederlands te oefenen, via tv-fragmenten en krantenartikels.

    Het Vlaams woordenboek  |  Concept en realisatie door Anthony Liekens

    Creative Commons License

    Het Vlaams Woordenboek by Anthony Liekens is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.